AfandishaHarar 🇪🇷🇪🇹🇯🇴🇸🇩🇪🇭🇸🇴🇮

10. ፊያሜታ ጊላይ= ፊዮሪላ (ይሁንና በእርሷ እና በጸጋዬ ሃይለማርያም መካከል የነበረው የፍቅር ግንኙነት ልብ ወለድ ነው)። * ስለኦሮማይ ይህንን ብያለሁ፡፡ ወደፊት አዲስ ነገር ከተገኘ መመለሴ አይቀርም፡፡ በዚህ አጋጣሚ ይህንን ጽሑፍ አንብበው ብዙ ማስተካከያ የሰጡኝን ሻለቃ ዳዊት ወልደ ጊዮርጊስን አመሰግናቸዋለሁ (በዓሉ በኦሮማይ ምክንያት መሞቱን ለመጀመሪያ ጊዜ የጻፉትም እርሳቸው ናቸው)። ሰላም! ---- አፈንዲ ሙተቂ ሸገር-አዲስ አበባ መጀመሪያ ጥቅምት 4/2006 ተጻፈ። እንደገና ታርሞ ጥቅምት 13/2013 ተጻፈ። ------ @Afendi Muteki, October 2020 ---- የቴሌግራም ቻናሌ የሚከተለው ነው። You may join …

ጋዜጠኛው በዚህ አባባል ተናዶ “ስብሰባው ላይ ምን ዘጋህ? ቅድም እንዲህ ብለህ አትናገርም ነበር፡፡ መድረኩ ለማንም ክፍት ነበር፡፡ማን ከለከለህ?” ሲለው መጽሐፈ ዳንኤል “ትቀልዳለህ ልበል?” በማለት በአጭሩ መልሶለታል፡፡ መጽሐፈ ልክ ነው፡፡ አንድ ሰው በሚፈልገው መንገድ ብቻ መደስኮር በሚፈቀድበት ስብሰባ ሐቁን እናገራለሁ ቢል የሚደርስበትን ቅጣት በደንብ ያውቀዋል፡፡ ለዚህም ነው በስብሰባና በጉባኤ ፊት እያስመሰሉ መለፍለፍ እና ለክፉ አሳልፎ የማይሰጥ ወዳጅ ሲገኝ ሐቁን መናገር የዘመኑ ወግ ሆኖ የቆየው፡፡ በተመሳሳይ መልኩ ሰለሞን በትረ-ጊዮርጊስ የተባለው ገጸ-ባህሪ የያኔውን የፕሮፓጋንዳ አካሄድ እስኪበቃው ድረስ ሲወርፍ ይታያል፡፡ “እናንተ ጋዜጠኞች …

ኦሮማይ እና በዓሉ ግርማ ------ ጸሐፊ፡ አፈንዲ ሙተቂ ------ ይህንን ጽሑፍ ከዚህ በፊት ለጥፌው ነበር። ዛሬም ወቅታዊ ሆኖ በመገኘቱ በድጋሚ ለጥፌዋለሁ። ------ ኦሮማይ ከልቡ መጽሐፍ ነው፡፡ በአማርኛ ልብ-ወለድ መጻሕፍት (Novel) ታሪክ በጣም አነጋጋሪውና አከራካሪው መጽሐፍ ነው፡፡ እስከ አሁን ድረስ የህዝብ ፍቅር ካልተነፈጋቸው ጥቂት መጻሕፍት አንዱም ነው፡፡ በህይወቴ ብዙ ጊዜ እየደጋገምኩ ካነበብኳቸው መጻሕፍት መካከልም በመጀመሪያው ረድፍ ይሰለፋል፡፡ ይሁንና ሰዎች ለዚህ መጽሐፍ ያላቸው አድናቆት እንደየ አመለካከታቸው ይለያያል፡፡ መጽሐፉ የብዙዎቹን አትኩሮት የሳበው ታሪኩ እውነት ነው ስለተባለ እና በመጽሐፉ ሳቢያም የደራሲው ህይወት …

ገለምሶ ትነሳ- 2018 ---- (ሁሉም እንዲያነበው ይመከራል) ----- ገለምሶ በቀድሞው ዘመን ዝናዋ የተነገረላት ከተማ ነበረች። የአውራጃ ዋና ከተማ ስለነበረች ከሌሎች አካባቢዎች እየመጣ የሚያያት ሰው ብዙ ነበር። በስራ ዝውውርም ከተራ የመዝገብ ቤት ሰራተኛ እስከ ባንክ ማኔጀር እና የአውራጃ ኢሠፓ አንደኛ ጸሐፊ ድረስ ተቀይረው ወደ እርሷ መጥተዋል። ከተማዋ ከሰላሳ አምስት ዓመት በፊት ያላት ሕዝብ ብዛት ከ15,000 አይበልጥም ነበር። እንደዚያም ሆና ስሟ ከፍ ብሎ ይሰማል። የዝነኝነቷ ምክንያት ብዙ ቢሆንም በምርት በሽበሽ መሆኗ፣ የቡናዋ እና የሀረር ሰንጋ ምንጭ መሆኗ፣ የህዝቧ እንግዳ ተቀባይነትና ንቁ መሆን፣ የሆቴሎቿና ሬስቶራንቶቿ ልዩ መስተንግዶ፣ የ…

ማሕቡባ- ቢሊሌ- የጨረፍታ እይታ ------- ጸሐፊ: አፈንዲ ሙተቂ ------ ሰዎች በባርነት እየተፈነገሉ ይሸጡ በነበረበት ዘመን በኢትዮጵያ ምድር የተወለዱ በርካታ ጉብሎች እና ኮረዳዎች ወደ መካከለኛው ምሥራቅ፣ እስያ፣ አውሮጳ እና ሌሎች አህጉሮች መወሰዳቸው ይታወቃል። ከኢትዮጵያ እየተወሰዱ በባርነት ከተሸጡት ኮረዳዎች መካከል በጣም ዝነኛ ለመሆን የበቃችው ደግሞ "ቢሊሌ" (ማሕቡባ) ናት። ማህቡባ እውቅና ያተረፈችው በውበቷ እና ከአውሮጳ ባህልና ቋንቋ ጋር በፍጥነት ለመላመድ በመቻሏ ነው። ይህቺ ወጣት በአውሮጳ ምድር ከሶስት ዓመት በላይ አልቆየችም። ነገር ግን በዚያ አጭር ጊዜ የብዙዎችን ቀልብ ከመሳቧ በላይ ለትውልድ እና ለታሪክ የሚጠቅም ቁም ነገር ሰር…

ዓሊ ቢራ እና የድሬ ዳዋ ጭልፊት --- ጸሐፊ: አፈንዲ ሙተቂ --- በፌስቡክ የሚዘዋወረው የጩልሌ እና የጭልፊት አተካራ የአጭር ጊዜ ግርግር ከመፍጠር ባሻገር የትም የሚደርስ አይደለም። እኛም በሀገሪቱ መሪ አንደበት ባይነገር ኖሮ ትኩረት ባልሰጠነው ነበር (ሰውዬውም በምርጫው እሸነፋለሁ ብሉ ስለሰጋ ነው ከመሪ በማይጠበቅ ሁኔታ መዘላበድ የጀመረው)። በዚህ ፖስት የምናጋራችሁ አጭር ዘመን ተሻጋሪ ጨዋታ ነው። አዎን! ስለተወዳጁ ድምፃዊ ድምጻዊ ዓሊ ቢራ ብናወራ ይሻላል። እንደሚታወቀው ሁሉ ዓሊ ቢራ በዘፈኖቹ የተወለደባትን የድሬ ዳዋ ከተማን እየደጋገመ ያነሳታል። ከታዋቂ ግጥሞቹ መካከል ደግሞ የሚከተለው ተወዳጅ ግጥም ይገኝበታል። Alattiin Dirree Dha…

"ምንዱባን" ---- በዚህ ስም የሚጠራውን መጽሐፍ ታስታውሳላችሁ አይደለምን? አዎን! የፈረንሳዊው ደራሲ ውብ ስራ የሆነው Les Miserables በአማርኛ ቋንቋ ከተተረጎመባቸው ሁለት መጻሕፍት አንዱ ነው። የምንዱባን ተርጓሚ ከኔ ጋር በዚህ ፎቶ የሚታዩት ናቸው። "ዮሐንስ ገብረጻድቅ" ይባላሉ። በቅርቡ አንድ ትልቅ ስራ ተርጉመው ለአንባቢያን እንደሚያቀርቡ ገልጸውልኛል። ርእሱንና ኦሪጅናሌውን ደራሲ መጽሐፉ ለህትመት በበቃበት ጊዜ ብታዩት ይመረጣል። (ርእሱን እንድናገር አልተፈቀደልኝም)።

The countdown starts --- = This book is in the final phase. 97% of the works are completed now. We are going to order its printing soon. And I guess that it will be available in the first week of the month of April/2026. We will notify you the way you would order your copy then. Insha Allah. = Note that the subtitle of the book isn't similar to the one I was posting before now. That one was the title I set out when …

"ሪፖርተር" ድርብ ታሪክ ሰራ! አፈንዲ ሙተቂ ---- 1ኛ- በኢትዮጵያ ምድር የሚታተሙ የግል ጋዜጦች ረጅም ዕድሜ የላቸውም። ብዙዎቹ የሚያጋጥማቸውን ችግሮች ተቋቁመው ህትመታቸውን መቀጠል ይሳናቸዋል። ድሮ የምናውቃቸውና ወጣቱን ንባብ ያለማመዱት ብዙ ጋዜጦችና መጽሔቶች ተራ በተራ ከስመዋል። ከሁሉም የሚያሳዝነው ደግሞ የአዲስ አድማስ ጋዜጣ መዘጋት ነው። ይሁንና ለችግሮች ሳይበገር ለሰላሳ ዓመታት መቆየት የቻለ አንድ ጋዜጣ አለ። እርሱም "ሪፖርተር" ይሰኛል። በ1987 ተጀምሮ ዛሬም በገበያው ውስጥ አለ። ይህ የቆይታ ጊዜ በራሱ ሪከርድ ሲሆን ለወደፊቱም በቀላሉ የሚሰበር አይመስልም። 2- ሪፖርተር ለረጅም ጊዜ የግለሰብ ፎቆችን እየተከራየ ነው ስራውን ሲሰራ የኖ…

ዓሊ ቢራ እና የድሬ ዳዋ ጭልፊት ---- ጸሐፊ: አፈንዲ ሙተቂ ------ ዛሬም ስለተወዳጁ ድምፃዊ ድምጻዊ ዓሊ ቢራ ልናወጋ ነው። እንደሚታወቀው ሁሉ ዓሊ ቢራ በዘፈኖቹ የተወለደባትን የድሬ ዳዋ ከተማን እየደጋገመ ያነሳታል። ከታዋቂ ግጥሞቹ መካከል ደግሞ የሚከተለው ተወዳጅ ግጥም ይገኝበታል። Alattiin Dirree Dhawaa foon malee lafee hinnyaatina jetti Magaalleen Dirree Dhawa namalee hindubbisina jetti በዚህ ግጥም ነው እንግዲህ ዓሊ ቢራ ድሬ ዳዋን በጥበብ ስራዎቹ መዘከር የጀመረው፡፡ ዓሊ በዚህ ባህላዊ ግጥም ሁለት ተቃራኒ ባህሪያትን ነው እንደ አንድ አምሳያ አድርጎ ለመግለጽ የፈለገው፡፡ የድሬ …

ደጃዝማች ከበደ ብዙነሽ -------- "ከቤ አባ መርዙ"- ያልተዘመረለት ጀግና (ቁጥር አምስት) ----- አፈንዲ ሙተቂ ----- በዚህ ጽሑፋችን ለኢትዮጵያ ነፃነትም ሆነ ለኦሮሞ ሕዝብ መብት መከበር በከፍተኛ ደረጃ የተዋደቀውን የሜታ ሮቢ እና የአድአ በርጋ አንበሳ ነው የምንዘክረው። በእርግጥ "ከበደ ብዙነሽ" በአንጻራዊነት ከሌሎች በተሻለ ሁኔታ ተዘክሮአል። "ተራሮችን ያንቀጠቀጠ ትውልድ" በሚል ርእስ ተስፋዬ ገብረአብ አርታኢ ሆኖ ባሳተማቸው መጻሕፍት ውስጥም ገድሉ በአርባ ገጾች ተጽፎአል። ይሁንና ከሰውዬው ስብዕና አንጻር በቂ አይደለም። ወጣቱ ትውልድም ይህንን ታላቅ ጀግና እንዲያውቀው እየተደረገም አይደለም። ስለሆነም ጀግናውንና ሀገር አስተዳዳሪውን "ደጃዝ…

“ከቢር” እና “አርዳ ዊጅ" በሀረር ከተማ ----- አፈንዲ ሙተቂ ------ “ለዕድለኛ ሰው የህይወት ጥሪ ይደርሰዋል” ይባላል፡፡ እኔ ድሮ በዚህ አላምንም ነበር፡፡ ተኣምረኛዋ ከተማ ግን ተስፈንጣሪ አቋሜን ትቼ ከብዙሀኑ እምነት ጋር እንድታረቅ አስገድዳኛለች፡፡1 “እንዴት?” የምትሉኝ ከሆነ ነገሩን በጥቂቱ ላጫውታችሁ፡፡ የዚህችን ከተማ ስመ-ገናናነት ቀድሞውንም ቢሆን እመሰክራለሁ። በኢትዮጵያም ሆነ በአፍሪቃ በጥንታዊነታቸው ከሚጠቀሱ ጥቂት ማዕከላት መካከል እንደምትመደብም ተጠራጥሬ አላውቅም፡፡ እርሷን በአካል ካወቅኳት በኋላ ግን በመጠነ ሰፊ ተአምራት የተሞላች ባለትንግርት (mystique) መዲና መሆኗ አነቃቃኝና በትንግርቶቿ ላይ አሰሳ ማድረግ…