21 Aug 2026, 04:24 UTC112 views2 reactionsread 12 September 2026 ویژگیهای اصلی نوفیثاغوریان و افلاطونیان میانه
1. تنزیه شدید خداوند: خدا از جهان مادی، تغییر، حرکت و امور جسمانی بسیار دور است.
2. نگاه منفی به ماده: ماده منشأ نقص، شر و بینظمی تلقی میشود.
3. واسطهگرفتن میان خدا و عالم ماده: چون خدا بسیار متعالی است، عقل و نفس بهعنوان واسطه میان او و جهان قرار میگیرند.
4. طرحِ نفسِ عالم: عالم دارای نفسی است که واسطه تدبیر و حرکت جهان طبیعی است.
5. انتقال مُثُل به…
❤2
21 Aug 2026, 04:22 UTC105 views1 reactionsread 12 September 2026 آلبینوس
آلبینوس از مهمترین چهرههای افلاطونیان متوسط است. اثری نسبتاً کامل از او باقی مانده که معمولاً با عنوان:
دیداسکالیکوس (Didaskalikos)؛ یعنی «آموزههای افلاطون»
شناخته میشود.
نکته: در پژوهشهای جدید، انتساب این اثر به آلبینوس محل بحث است و غالباً آن را اثر «آلکینوس» میدانند؛ اما در سنتهای قدیمیتر با نام آلبینوس نیز مطرح شده است.
تثلیث خدا، عقل و نفس
در اندیشه آلبینوس، ساختار سهگانهٔ خدا ـ عقل ـ نفس صورتی…
❤1
21 Aug 2026, 04:19 UTC95 views1 reactionsread 12 September 2026 تمایز عقل و نفس در پلوتارخوس
در این بحث، «عقل» دو معنا دارد:
- عقل معرفتی (اپیستمیک): قوهای از قوای ادراکی انسان؛ یعنی نیروی فهم، شناخت و تعقل.
- عقل وجودی (انتیک): موجودی غیرجسمانی و مستقل از انسان و جهان مادی.
در فلسفه یونانی، عقل تنها به معنای قوهای درون انسان نبود؛ گاه از عقلی سخن گفته میشد که موجودی غیرمادی و بیرون از بدن است. اما نفس عموماً در نسبت با بدن فهمیده میشد.
افلاطون نفس را منشأ حرکت بدن میدانس…
❤1
17 Aug 2026, 22:06 UTC162 views2 reactionsread 12 September 2026 دانشجو: اگر عقل مستقل نیست، فلسفه اسلامی برای چیست؟
استاد از ضرورت قرآن خواندن میگوید و معتقد است فیلسوف اسلامی بدون قرآن حمالی مفت است. بعد میگوید اگر سوالی دارید مطرح کنید و بحث خوبی شکل میگیرد.
۱. سوال دانشجو: اگر آنقدر برای قرآن استقلال قائل هستید که برای عقل بشر قائل نیستید، چه لزومی دارد فلسفه اسلامی داشته باشیم؟ برویم پیش فقها. (یعنی اگر عقل در برابر دین استقلال معرفتی نداشته باشد، چه چیزی فلسفه اسلامی را…
❤2
17 Aug 2026, 22:03 UTC137 views1 reactionsread 12 September 2026 3) وسایط میان خدا و انسان
در اندیشه پلوتارخوس مسئله دیگری هم وجود دارد که بعدها در اندیشه متفکران ما بسیار اهمیت پیدا کرد: وسایط میان خدا و انسان. خدا آنقدر متعالی است که نمیتواند (یا دقیقتر بگوییم، شایسته نیست که) مستقیماً با انسان ارتباط برقرار کند. بنابراین میان خدا و انسان واسطههایی قرار میگیرند.
پلوتارخورس صریحا میگوید قدمای ما از اینها با عنوان وسایط سخن گفتهاند؛ اما اگر ساختار این اندیشه را بررسی کنیم…
❤1
17 Aug 2026, 22:01 UTC120 views1 reactionsread 12 September 2026 2) مسئله شر و ثنویت
نکته دیگری که در اندیشه پلوتارخوس اهمیت دارد، مسئله شر است. پلوتارخوس خدایی را که تا این اندازه متعالی و کامل است، شایسته نمیداند که منشأ شر باشد. اگر خدا خیر محض و مطلق است، پس شر از او صادر نمیشود. اما وقتی برای شر علتی مستقل در نظر بگیریم، مسئله پیچیده میشود. زیرا عملاً به نوعی دو مبدأ میرسیم: یک مبدأ برای خیر و یک مبدأ برای شر. پلوتارخوس از شدت تأکید بر تعالی و خیر مطلق خدا، بهنوعی آشکار…
❤1
17 Aug 2026, 21:59 UTC122 views1 reactionsread 12 September 2026 میبینید این نحله نوافلاطونیان متوسط چقدر مهم است؟ بخش مهمی از دستگاهی که بعدها «فلسفه اسلامی» نامیده شد، در واقع از طریق همین سنتها شکل گرفته است؛ سنتهایی که گاه عناصرشان بهسادگی در چهارچوبی که ما از «تفکر اسلامی» انتظار داریم، نمیگنجند.
و البته اینجا باید یک نکته را روشن کنم: اگر من این فلسفه را نقد میکنم، از موضع ضد فلسفه نیست. من شاگرد فلسفهام و نقد من از درون فلسفه صورت میگیرد. این با سخن کسی که اساساً…
❤1
17 Aug 2026, 21:59 UTC129 views1 reactionsread 12 September 2026 1) مسئله شهود
در نظر پلوتارخوس «حالتی برای انسان ممکن است که در آن، بشر (در همین زندگی و در همین جهان) با واحد اعلی مواجه شود. این مواجهه، یک تجربه معمولی عقلی نیست»؛ نوعی شهود خاص است. اینجاست که مسئله نبوت اهمیت پیدا میکند. به نظر پلوتارخوس اساساً میتوان گفت نبوت نوعی شهود است؛ و نبوت ممکن است، چون چنین حالتی برای نفس انسان ممکن است.
اما شهود چیست؟ شهود، مواجهه با حقیقت است. در تفسیر نبوت بر اساس همین مفهوم شهو…
❤1
17 Aug 2026, 21:58 UTC102 views1 reactionsread 12 September 2026 پلوتارخوس
پلوتارخوس، نه «پلوتارک»، اهل خِرونای است. او کتاب معروفی دارد به نام «زندگی مردان نامی یونان و روم». البته کتاب چندان قابل اعتمادی نیست؛ روایتهای تاریخی در آن با داستان و افسانه درآمیختهاند و نمیتوان همه گزارشهایش را تاریخی و ثقه دانست.
اشتراکاتی با نظر اودوروس دارد به جز این مطالب:
@DrGhavamSafari
❤1
5 Aug 2026, 18:52 UTC206 views1 reactionsread 12 September 2026 الواحد، ملاصدرا و ابنعربی
این تفاوت رویکرد را میتوان در موضعگیری ملاصدرا و ابنعربی درباره قاعده الواحد بهروشنی مشاهده کرد. ملاصدرا در اسفار، در بحث از این قاعده، منکر آن را چنان نکوهش میکند که میگوید: «منکر قاعده الواحد دشمن جبرئیل است.»
این تعبیر نشان میدهد که قاعده الواحد، در دستگاه ملاصدرا، صرفاً یک اصل فلسفی در باب صدور و نظام آفرینش نیست؛ بلکه با ساختار قدسی عالم و نقش واسطههای وجودی، که در زبان دینی ب…
❤1
5 Aug 2026, 18:49 UTC166 views2 reactionsread 12 September 2026 قاعده الواحد و تقدس واسطهها
در این دستگاه فکری، برای حفظ تنزیه مبدأ اعلی و توضیح چگونگی پیدایش عالم کثیر و ناقص، میان مبدأ نخستین و عالم محسوس سلسلهای از واسطهها فرض میشود. این ساختار، با اندکی دگرگونی، بعدها در سنت فلسفی اسلامی در قالب قاعده الواحد صورتبندی شد؛ یعنی این اصل که از واحد جز واحد صادر نمیشود.
بر اساس این قاعده، صدور مستقیم کثرت از مبدأ واحد ممکن نیست؛ ازاینرو، پیدایش مراتب گوناگون هستی باید از …
❤2
5 Aug 2026, 18:48 UTC144 views2 reactionsread 12 September 2026 مبانی نظریه صدور
نظریه صدور بر دو مبنا استوار است:
نخست، اینکه عالم موجود عالم شر و نقص است؛
دوم، اینکه خداوند چنان متعالی و منزّه است که نمیتواند مستقیماً منشأ چنین عالمی باشد.
بنابراین، برای توضیح پیدایش عالم، سلسلهای از واسطهها میان خدا و جهان فرض میشود.
پیامد این دیدگاه آن است که خدای فلسفی، به دلیل فعلیت محض و عدم تغییر، تنها از طریق واسطهها میتواند با عالم ارتباط داشته باشد. این تصویر با خدای قرآن، که ا…
❤2
Showing the 12 most recent of 20 posts we hold for @DrGhavamSafari. View and reaction counts are the latest single reading for each post, not a live figure, and a recent post is still accumulating both. A view count marked ≈ was rounded by Telegram before we ever saw it — t.me prints views in full below 1,000 and to three significant figures above, so ≈1,200,000 means somewhere between 1,150,000 and 1,249,999. Unmarked counts are exact. Text is reproduced from the public post preview and truncated for length.