29 Jul 2026, 07:01 UTC215 views11 reactionsread 7 August 2026 Photo
Гаҗәеп татар теле. Алда
Спойлер. В татарском языке есть слово, которое может указывать как на будущее, так и на прошлое. Как такое возможно?! Разбираем интересный пример, присланный читателем.
Челлә сүзе турындагы язмадан соң, укучыбыз кызыклы мисал җибәрде:
"Алда" сүзе дә ике капма-каршы мәгънәне белдерә ала (вакыт мәгънәсендә). Мәсәлән, "Сезне алда нәрсәдер көтә" җөмләсендә алда сүзе хәлнең киләчәктә булачагын б…
👍10👌1
27 Jul 2026, 06:59 UTC245 views14 reactionsread 7 August 2026 Photo
Челлә сүзенең сере
Ни өчен челлә сүзе ике капма-каршы мәгънә белдерә, дип сораган идек. Менә җавап.
Челлә сүзе фарсы телендәге چهل («чил» — кырык) сүзеннән килә һәм "кырык өлештән торучы" дигәнне аңлата.
Борынгы традицияләрдә челлә кырык көнлек вакыт аралыгын аңлаткан.
Тора-бара сүзнең мәгънәсе яңа төсмерләр алган: авыр көннәр, сынау чоры, ел фасылының иң кыен чагы.
Шулай итеп, бер семиотик билгедә ике капма-ка…
❤10👍3😇1
26 Jul 2026, 06:59 UTC272 views5 reactionsread 7 August 2026 Photo
26 июль — Табышмак көне
🧩 Табышмакны еш кына балалар уены яки күңел ачу чарасы итеп кенә кабул итәләр. Әмма чынлыкта ул — билгеләр теле, ягъни семиотик текст.
🧩 Табышмакта әйбер йә күренеш турыдан-туры аталмый. Аның урынына сыйфатлары — төсе, формасы, хәрәкәте, үзенчәлекләре — сурәтләнә.
🧩 Табышмакны чишкәндә без, асылда, билгеләрдән мәгънә төзибез. Башта аерым сыйфатларны таныйбыз, аннары аларны берләштереп, нәрс…
❤5
24 Jul 2026, 07:00 UTC320 views8 reactionsread 7 August 2026 Photo
Гаҗәеп татар теле. Челлә
Спойлер. Почему одно и то же слово может обозначать две противоположности — летний зной и зимнюю стужу? На примере слова челлә посмотрим, как меняется значение языкового знака под влиянием культуры и традиции.
Татар телендә гаҗәеп бер сүз бар — челлә.
Күпләр аны җәйнең иң эссе вакыты белән бәйли:
☀️ җәйге челлә — якынча 25 июньнән 5 августка кадәр, җәйнең иң кызу чоры
Кояш күтәрелгән сае…
❤7😇1
18 Jul 2026, 07:01 UTC429 views12 reactionsread 7 August 2026 Photo
Гаҗәеп татар теле. Буенча
Укучыбыз кызыклы сорау җибәргән.
Вопрос. В русском языке есть предлог "по". Он универсален. В татарском языке есть "буенда, буенча, буйлап, буе". Когда что применять? Можете пояснение написать, отличие указать. Дать примеры. Когда какой послелог применяется?
Бер сорауда — мең сорау! Мәсьәләгә семиотика күзлегеннән карыйк! 😎
Әйе, рус теленең "по" предлогы күпмәгънәле. Татар телендә бу мәг…
❤8👍3😇1
12 Jul 2026, 14:04 UTC516 viewsread 7 August 2026 Posted without readable text
12 Jul 2026, 12:00 UTC453 views6 reactionsread 7 August 2026 Photo
🤖⚽️ Ясалма интеллект фаразлары тап килә
⚽️ Футбол дөнья чемпионаты ахырына якынлаша. Бер ай барган турнирда инде 100 матч уйналды. Соңгы дүрт уен калды. 48 командадан дүртесе генә калды. Кайсысы чемпион булыр?
Өч атна элек сезне Opta AI фаразлары белән таныштырган идек. Ул чакта Ясалма акыл җиңү шансларын болай бәяләгән иде:
🇫🇷Франция — 15,06%
🇪🇸Испания — 12,38%
🏴Англия — 11,86%
🇦🇷Аргентина — 11,80%
Күрүеге…
👍4❤1🤔1
10 Jul 2026, 08:00 UTC415 views5 reactionsread 7 August 2026 Photo
Гамәли семиотика институты хезмәткәрләре Сәләт Биләр Форумда катнашты
💜 Сәләт Биләр Форум быел да белем һәм тәҗрибә уртаклашу мәйданчыгына әверелде. Җыен кысаларында фән, иҗат, сәнгать һәм спорт юнәлешләрендә тематик лабораторияләр эшли.
⚛️ Татарстан Фәннәр академиясенең Гамәли семиотика институты хезмәткәрләре форумда катнашучылар өчен лекцияләр һәм мастер-класслар үткәрде.
🌐 Институт директоры Ринат Гыйльмуллин …
👍3👏2
21 Jun 2026, 07:00 UTC502 views4 reactionsread 7 August 2026 Photo
🤖⚽️ Ясалма интеллект җиңүчене фаразлый
⚽️ Футбол дөнья чемпионаты кыза бара. 104 уенның 36сы уйналды. Ахырда кем җиңәр?
Opta AI аналитика системы командаларның шансларын бәяли. Хәзергә болай:
🇫🇷Франция — 15,06%
🇪🇸Испания — 12,38%
🏴Англия — 11,86%
🇦🇷Аргентина — 11,80%
Тулы исемлек Stats Perform сайтында онлайн режимда яңартыла.
Stats Perform — спорт аналитикасы өлкәсендә эшләүче халыкара ширкәт. Аның Opta A…
❤4
19 Jun 2026, 10:00 UTC438 views11 reactionsread 7 August 2026 Photo
Гаҗәеп татар теле. -ЛАр кушымчасы
Күплек сан гынамы? Юк!
«Гаҗәеп татар теле» шәлкемендә аффикслар полисемиясе темасын дәвам итеп, -ЛАр кушымчасының төрле мәгънә функцияләрен карап үтик.
Искәрмә. -ЛАр аффиксы дигәндә аның барлык алломорфлары күздә тотыла: -ЛАр = {-лар, -ләр, -нар, -нәр}
Мәгънәләрне шартлы рәвештә берничә төркемгә бүлдек:
1. Күплек сан
китаплар – күплек сан, иң еш кулланылган функция
Ә хәзер бу җ…
❤9👍1🔥1
11 Jun 2026, 08:00 UTC531 views10 reactionsread 7 August 2026 Photo
⚽️ Футбол чемпионаты һәм Ясалма интеллект
🏆Бүген елның төп спорт вакыйгасы — футбол дөнья чемпионаты башлана. Ул тарихта иң "рекордлысы" булачак.
▪️Турнир берьюлы өч илдә — АКШ, Канада һәм Мексикада уза
▪️Ул 39 көн дәвам итәчәк
▪️48 ил җыелмасы катнаша
▪️Барлыгы 104 матч уйнала
📱 Иң мөһиме — бу чемпионат тарихта иң «акыллысы» булачак — турнир барышында Ясалма интеллект (AI) киң кулланыла.
Иң кызыклы яңалыклар:
⚽…
👍7🤔3
7 Jun 2026, 11:00 UTC533 views2 reactionsread 7 August 2026 Алынма сүзләр бәйгесе нәтиҗәләре
Укучыларыбыз бик кызыклы мисаллар табып җибәргән, рәхмәт! Дөрес, кайбер сүзләр сорау тудыра ала, чыгынаклар китерелмәгән. Ләкин аларның күбесен, чынлап та, алынмалар сүзлекләрендә табып була.
Нәтиҗәләр түбәндәгечә.
🥇VUYYUV (14 сүз)
кирпич, тахта, тулуп, кафтан, сарафан, очкур, кушак, башлык, ичетыги (ичиги), бахрома, багряный, сафьян, кумач, черевички
🥈Джавдет Сулейманов (7 сүз)
р…
👍2
Showing the 12 most recent of 18 posts we hold for @ipsanrt. View and reaction counts are the latest single reading for each post, not a live figure, and a recent post is still accumulating both. A view count marked ≈ was rounded by Telegram before we ever saw it — t.me prints views in full below 1,000 and to three significant figures above, so ≈1,200,000 means somewhere between 1,150,000 and 1,249,999. Unmarked counts are exact. Text is reproduced from the public post preview and truncated for length.