احسان بدخشانی

آیینه رو به روی زنی ایستاد شد تا باخودش، درون زنی گفتگو کند برداشت سرمه‌دان و سفیداب را، مگر چین و‌چروک چهره‌ی خودرا اتو کند آیینه قبل کشف زنان هیچ کاره بود زن قبل کشف آینه آیا چه کار داشت؟ بحثی میان آیینه و زن شروع شد زن با غضب که خواست به آیینه رو کند... آیینه ریخت، قطره به قطره کف اتاق از شیر آب، صورت زن داشت می‌چکید مادر به فکر شستن بشقاب‌هاش بود امّا پدر دویده که با زن وضو کند چشمم که در گذشته‌اش آیینه بوده‌ا…

گفت: عمر دوباره‌ است بوسه‌ی من و هرگز عمر دوباره نداده‌اند کسی را فرخی سیستانی

غزل تمام کوچه‌ها را جای پلّه، پشت هم چیدم خیابان را بریدم، نردبانی ساختم از آن و دریارا به شکل پرده‌ای آویختم بر کوه به بالا رفتم آن‌دم، آسمانی ساختم از آن بیابان را به جای جامه‌هایم پشت و رو کردم چروک درّه را دامن پس از دامن اتو کردم غروبی غارهارا گشتم و ماران برون جستند عصاهایی، برای دشتبانی ساختم از آن... شب آمد مثل اسپ مشکی‌ بی زین و برّاقی پریدم بر کمرگاهش اگرچه زود لغزیدم دُمش را کندم و پیچیدمش دور سر انگشتم…

غزل جدا شدیم چنان چشمه از دو شاخه‌ی کوه رها شدیم به امّید آبشار شدن به دست های تو مِه پرده پرده باز شد و گریختیم از آن صخره، از بخار شدن به دست های تو که دسته های شاپرکند به دست های تو که از شکوفه آمده اند به دست های تو که سبزی‌ی درختانند رسیده ایم به اندیشه‌ی چنار شدن چقدر دانه بکاریم تا که سبز شویم چقدر در دل این خاک ها فرو برویم چقدر برف بروبیم از مسیر، چقدر همیشه راه دراز است تا بهار شدن بگو چه کار کنم با خود…

از کنار او یک ژنده پوش جوان فریاد کرد: شیخ، ابلیس کیست؟ آیا راست است که آن‌چه بی‌عدالتی نام دارد همان ابلیس است؟ بی‌عدالتی؟ ها، بی‌عدالتی از آن‌چه تصور می‌کنی باز هم بدتر است. ابلیس، آن‌گونه که در تصور توست حتی از بی‌عدالتی بهتر است، اما ابلیس آن‌گونه که در تصور توست، نیست. او زخم خورده‌ی عشق است. به خاطر عشقی که به حق داشت از سجده‌ی غیر سر پیچید. در عشق ثبات قدم از آن بیشتر ممکن نیست، به آدم سجده نکرد و خود را رانده…

غزل نو چنان سفینه‌ی سوزان بادهای جنوب به گاه شروه و شور و شراره خواهی رفت در این سیاهی سر رفته از اجاق و اتاق به سوی نور کدامین ستاره خواهی رفت؟ شب این غلیظی انبوه را به کاسه بریز به روی سایه‌ی خود چند مشت ماسه بریز چه ماهیان لطیفی که خفته بر شن‌زار به سمت هر یک‌شان بی اشاره خواهی رفت سپیده باطریی ماه را در آوردم از آب، لشکر اشباح را در آوردم از آن گروه یکی سمتم آمد و پرسید: به غارهای چه قرن و چه قاره خواهی رفت؟ …

باید که کوچ کرد به جاهای دیگری شعری نوشت طبق هجاهای دیگری آنقدر می رویم که روزی بالاخره محتاج می‌شویم به پاهای دیگری جایی رسیده‌ایم که هرگز نمی رسد حتا صدای‌مان به صداهای دیگری هی می‌روم مکاشفه پشت مکاشفه دنبال کشف چون و چراهای دیگری هر لحظه توبه می‌شکند قامت مرا تا فکر می‌کنم به خطاهای دیگری روز هزار نسل به دریوزگی گذشت امّا می‌آوریم گداهای دیگری در شکل های تازه عوض می‌کنیم باز هر چار فصل رخت عزاهای دیگری در …

برای آزادی با شعر می‌شود به صف لشکری زدن تا واژه واژه خورد شود دست و پای شان تا زیر سُم قافیه‌ها خون چکان شود نعش جریحه دار کریه صدای شان با شعر می‌شود وطن تازه ساختن یا می‌شود به جانب آینده تاختن در متن غارها ننشستن به انتظار در متن آتشی بنشستن گداختن با شعر می‌شود جگری در بیاورم تا قلوه قلوه پخته کنم بین تابه‌ای یا مثل برف‌ها بچلانم، نهان کنم تا آفتاب را وسط آفتابه‌ای با شعر می‌شود به خراسان سلام کرد با فارسی،…

برای بدخشان با زبان زخمی ِتاریخ ِ تلخ بومیانت با بیان دایما سرخ ِ اگرچه شروه‌خوانت خاک من! ای رفته هرسو مشت مشت، انسان به انسان جَوجَوی هرچند، پاشو با پلنگان جوانت زندگی کردم تورا در سطر سطر شاهنامه میوه‌ کندم سال‌ها از باستان و بوستانت با فلک در بیشه‌هایت قرن‌ها دهقان به دهقان در کمرها، درّه‌ها فریاد کردم با زنانت منجی‌ی پیدا نخواهد شد، خودت واقف‌تر از من تکیه کن ققنوس، بر هندوکش ِ آتشفشانت ای سماعت آسمان‌هار…

شهادت مي‌ دهم غير از تو زني نيست که حماقت مرا تاب بياورد و بر ديوانگي‌ام صبور باشد آن‌ چنان ‌که تو صبوري کردي شهادت مي‌دهم زني نيست که ناخن‌هايم را بگيرد کاغذهايم را مرتب کند و مرا به بهشت کودکان وارد کند غير از تو شهادت مي‌دهم جز تو زني نيست که مرا بسازد آنچنانکه تو ساختي و رهايي‌ام بخشد آن چنان ‌که تو رهايي‌ام بخشيدي شهادت مي‌دهم غير از تو زني نيست که با من چون کودک شيرخواره‌اي رفتار کند و مرا …

یله کردیم اسپ هامان را دشت در دشت، شانه در شانه هیچ بادی به گردمان نرسید اسپ ها مست و ما دو دیوانه..‌‌. اسپ، یک استعاره از عمر است که فقط می رود بدون هدف می دود، می دود، به سرعت برق از بدخشان به سمت فرغانه اسپ، یک استعاره از عشق است عشق با یک زن همیشه جوان یک زن شاخه تا به ریشه جوان یک زن از جنس ابر و پروانه زندگی را به اسپ ها بستم پشت ارّابه ای که پوسیده با زنی که مرا نبوسیده رد شدم از هزار ویرانه وسط کوچه ای مر…

می فرماید: در غنچه‌ای هنوز و صدت عندلیب هست. شعر محض نیست همین مصراع؟هست خب، یک شعر کامل که از هر طرف و هر زاویه نگاهش کنی ناب است. غنچگی گل زمانی‌ست که زیبایی و حتی گل بودنش در نهان است و به بروز و ظهور نرسیده‌است. رابطه‌ی گل و بلبل، یا گل و عندلیب تصویر بسیار پر بسامدی در شعر ماست، به گونه‌های مختلفی بازسازی شده، هنر حافظ اما اینجا این است که با یک آشنایی زدایی تصویر آشنا را غریب می‌کند و از کهنه نو می سازد. هنر اگ…