☕️ فنجانی زِ ادب📖

#داستان #حکایت 🖋آن مقدّمِ تایبان، آن معظّمِ نایبان، آن آفتابِ کَرَم و احسان، فُضیل بن عیاض (رحمه الله علیه) از کبارِ مشایخ بود، و عیّارِ طریقت و ستوده ی اقران، و مرجعِ قوم. و در ریاضات و کرامات شانی رفیع داشت و در ورَع و معرفت بی همتا بود. و اوّلِ حال او چنان بود که: در میان بیابان مرو و باورد، خیمه زده بود، و پلاسی پوشیده، و کلاهی پشمین بر سر، و تسبیح درگردن افکنده. و یاران بسیار داشت، همه دزدان و راهزن. هر مال که …

❤11

#ضرب_المثل به خاطر یک دستمال، قیصریه را به آتش نمی‌کشند. 🖋 ریشه این ضرب المثل که به معنی اشتباه در جبران کاری است به داستان جوانی در گذشته های دور برمی‌گردد: 📕مرد جوانی شاگرد مغازه پارچه فروشی بود. یکی از روزها نامزدش به دیدن او می آید. پس از سلام و احوال پرسی چشمش به دستمال گران قیمتی می‌افتد که در یکی از قفسه ها آویزان شده بود. از مرد خواست که دستمال را به او هدیه دهد اما او قبول نکرد و گفت: این دستمال ها مال من…

❤8

#حکایت 🖌یکی را از ملوک عجم حکایت کنند که دستِ تطاول به مال رعیّت دراز کرده بود و جور و اذیّت آغاز کرده. تا به جایی که خلق از مَکایدِ فعلش به جهان برفتند و از کُرْبَتِ جورش راهِ غربت گرفتند. چون رعیّت کم شد، ارتفاعِ ولایت نقصان پذیرفت و خزانه تهی ماند و دشمنان زور آوردند. هر که فریاد‌رسِ روز مصیبت خواهد گو در ایّامِ سلامت به جوانمردی کوش بندهٔ حلقه‌ به‌ گوش اَر ننوازی بِرَوَد لطف کن لطف، که بیگانه شود حلقه‌ به‌ گوش …

❤5

#حکایت 🖌 آورده‌اند که: فقیهی دختری داشت به غایت زشت، به جای زنان رسیده، و با وجود جهاز و نعمت، کسی در مُناکِحتِ او رغبت نمی‌نمود! زشت باشد دبیقی و دیبا که بود بر سر عروس نازیبا فی الجمله، به حکم ضرورت، عقد نکاحش با ضریری ببستند. آورده‌اند که، حکیمی در آن تاریخ، از سر ندیب آمده بود که دیدهٔ نابینا روشن همی کرد. فقیه را گفتند: داماد را چرا علاج نکنی؟ گفت: ترسم که بینا شود و دخترم را طلاق دهد! شویِ زنِ زشت‌روی، نابینا …

❤3👏1

#شعر شاه انوشیروان به موسم دی رفت بیرون ز شهر بهر شکار در سر راه دید مزرعه‌ای که در آن بود مردم بسیار *** اندر آن دشت پیرمردی دید که گذشته است عمر او ز نود دانهٔ جوز در زمین می‌کاشت که به فصل بهار سبز شود *** گفت کسری به پیرمرد حریص که چرا حرص می‌زنی چندین‌؟ پای‌های تو بر لب گور است تو کنون جوز می‌کنی به زمین‌؟ …

🔥5❤1

#شعر دوست از دشمن همی نشناخت او نرد را کورانه کژ می‌باخت او دشمن تو جز تو نبود ای لعین بی‌گناهان را مگو دشمن به کین پیش تو این حالت بد دولتست که دوادو اول و آخر لتست گر ازین دولت نتازی خز خزان این بهارت را همی آید خزان مشرق و مغرب چو تو بس دیده‌اند که سر ایشان ز تن ببریده‌اند هر کرا مردم سجودی می‌کنند زهر اندر جان او می‌آکنند چونک بر گردد ازو آن ساجدش داند او کان زهر بود و موبدش این تکبر زهر قاتل دان که هست ا…

❤5

#شعر شبی یاد دارم که چشمم نخفت شنیدم که پروانه با شمع گفت که من عاشقم گر بسوزم رواست تو را گریه و سوز باری چراست؟ بگفت ای هوادار مسکین من برفت انگبین یار شیرین من چو شیرینی از من به در می‌رود چو فرهادم آتش به سر می‌رود همی گفت و هر لحظه سیلاب درد فرو می‌دویدش به رخسار زرد که ای مدعی عشق کار تو نیست که نه صبر داری نه یارای ایست تو بگریزی از پیش یک شعله خام من استاده‌ام تا بسوزم تمام تو را آتش عشق اگر پر بسوخت …

❤6

#شعر دل می‌رود ز دستم صاحب‌دلان خدا را دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا کشتی‌شکستگانیم ای بادِ شُرطِه برخیز باشد که باز بینم دیدارِ آشنا را ده‌روزه مِهرِ گردون افسانه است و افسون نیکی به جای یاران فرصت شمار یارا در حلقهٔ گُل‌ و مُل خوش خواند دوش بلبل هاتِ الصَّبُوحَ هُبّوا یا ایُّها السُّکارا ای صاحبِ کرامت شُکرانهٔ سلامت روزی تَفَقُّدی کن درویشِ بی‌نوا را آسایشِ دو گیتی تفسیرِ این دو حرف است با دوستان مروت با…

❤8

#حقایق 📍فردوسی، که به احتمال نزدیک به یقین تخلص شعری حکیم توس بوده در سراسر شاهنامه تنها یک بار آمده است: به فردوسی آواز دادی که می مخور جز بر آیین کاووس کی 🖋وجه انتخاب این تخلص به درستی معلوم نیست و آنچه در منابع گذشته در این باره آمده است جنبه توجیهی و داستانی دارد. بنابر روایتی در مقدمه شاهنامه نسخه فلورانس، محمود از شعرای دربار می خواهد شعری در وصف خط رخسار ایاز بگویند و فردوسی فی البداهه رباعی‌ای می گوید و «سل…

👍6❤1

#شعر عاقبت خاک شود حسن جمال من و تو خوب و بد می گذرد وای به حال من و تو قرعه امروز به نام من و فردا دگری می خورد تیر اجل بر پر و بال من و تو مال دنیا نشود سد ره مرگ کسی گیرم که کل جهان باشد از آن من و تو  هر مرد شتربان اویس قرنی نیست هر شیشه ی گلرنگ عقیق یمنی نیست هر سنگ و گلی گوهر نایاب نگردد هر احمد و محمود رسول مدنی نیست بر مرده دلان پند مده خویش میازار زیرا که ابوجهل مسلمان شدنی نیست جایی که برادر به برا…

👍2❤1

#شعر هست بی شک رستگاری در سه چیز با تو گویم یادگیرش ای عزیز زان یکی ترسیدنست از ذوالجلال دوم آمد جستن قوت حلال سیومین رفتن بود بر راه راست رستگارست آنکه این خصلت رواست گر تواضع پیشه گیری ای جوان دوست دارندت همه خلق جهان سر مکن در پیش دنیا دار پست ور کنی بی شک رود دینت ز دست بهر زر مستای دنیادار را تا چه خواهی کرد این مردار را مردگانند اغنیای روزگار ای پسر با مردگان صحبت مدار مال و زر بی حد بدست آورده گیر بعد…

❤3

#حکایت 🖌یکی را از علما پرسیدند که: یکی با ماه‌رویی است در خلوت نشسته و درها بسته و رقیبان خفته و نفْس طالب و شهوت غالب، چنان که عرب گوید: اَلتَّمْرُ یانِعٌ وَ النّٰاطورُ غَیْرُ مانِعٍ (خرما رسیده است و پیشخدمت مشکلی ندارد)؛ هیچ باشد که به قوّتِ پرهیزگاری از او به سلامت بماند؟ گفت: اگر از مهرویان به سلامت بماند از بدگویان نماند. و اِنْ سَلِمَ اْلإنسانُ مِنْ سُوءِ نَفْسِهِ فَمِنْ سُوءِ ظَنِّ الْمُدَّعی لَیْسَ یَسْلَم…

❤2