✍... چکامه ها | مردانلو

جانانم! بعضی آدم‌ها وارد زندگی نمی‌شوند؛ وارد گذشته می‌شوند. دست می‌برند در خاطراتی که سال‌ها پیش بسته شده‌اند، ترتیب فصل‌ها را به هم می‌ریزند و کاری می‌کنند که آدم به همه‌ی عمرِ پیش از آنان با تردید نگاه کند. تو از آن آدم‌ها بودی. از روزی که آمدی، دیگر هیچ خاطره‌ای به شکل نخستینش باقی نماند. کودکی‌ام انگار کودک دیگری بود، جوانی‌ام به زندگی مردی دیگر شباهت پیدا کرد و حتی نام من، وقتی از زبان خودم شنیده می‌شد، غریبه‌ت…

دیروز شیر آب دستشویی چکه می‌کرد. نه از آن چکه‌های بی‌خاصیت و مهمان‌نواز، که انگار کسی در سکوت شب، قطره‌قطره داشت از اعصاب من در زندان گوانتانامو اعتراف می‌گرفت. اگر یک فیلسوف یونانی آنجا بود، حتماً رساله‌ای می‌نوشت دربارهٔ زوال تمدن و فنا شدن انسان در برابر شیر دستشویی. ولی من فقط یک آدم معمولی بودم، ساعت از نیمه‌شب گذشته، با چشمانی پف‌کرده و گوش‌هایی که صدای تق‌وتوق قطره‌ها برایشان شده بود مترونومِ اعصاب‌خردی. با خو…

👏6

#ادامه 👇 ایران، پیش از آن‌که فقط شعار زنده باد مرده باد باشد، امکانِ همزیستی اندیشه‌های متضاد است؛ پیش از آن‌که پرچم باشد، زمینی است که زیر پای همه گسترده شده و از هیچ‌کس نپرسیده است با کدام باور بر آن قدم می‌گذارد. یقیناً از همین روست که هرگاه کسی با اطمینان می‌گوید «ایران یعنی آنچه من می‌گویم»، بیش از آن‌که از ایران سخن بگوید، از عصبیت و تعصب خویشتن سخن گفته است. وطن، هرگاه در ضمیر مالکیت جای بگیرد، اندک‌اندک از …

کدام ایران؟ مدتی است که هر بار نام «ایران» را می‌شنوم، پیش از آن‌که ذهنم به سوی نقشه‌ای بر دیوار، رشته‌کوهی در غرب، کویری در میانه یا دریایی در جنوب برود، روی همان واژه مکث می‌کنم؛ از آن رو که دیگر مطمئن نیستم گوینده و شنونده، از یک چیز سخن می‌گویند. سال‌ها تصور می‌کردم اختلاف بر سر آینده این سرزمین است، اما اکنون گمان می‌کنم ما حتی در گذشته و اکنون آن نیز شریک نیستیم. همه یک نام را بر زبان می‌آوریم، اما هر کس در حاف…

ظهر تابستان است. شیراز زیر آفتاب، شبیه شهری نیست که روی نقشه ساخته باشند؛ بیشتر به فلزی می‌ماند که ساعت‌ها در کوره مانده و حالا فراموش کرده‌اند از روی آتش بردارند. نور از آسمان نمی‌بارد، از زمین بلند می‌شود. آسفالت، چشم را پس می‌زند. دیوارهای سنگی گرما را مثل رازی قدیمی در خود نگه داشته‌اند و هر رهگذری که از کنارشان عبور می‌کند، سهم خودش را از آن راز می‌گیرد. درخت‌ها ایستاده‌اند، اما سایه‌هایشان دیگر پناهگاه نیست. فق…

❤4👍2

‍ اوجِ رهایی در نهایتِ ویرانی جنگ تنها شهرها را ویران نمی‌کند؛ گاهی انسان را از درون نیز فرومی‌ریزد. اما خطرناک‌ترین مرحله آن زمانی نیست که فرد می‌ترسد، می‌گرید یا خشمگین می‌شود. خطرناک‌ترین مرحله زمانی است که دیگر هیچ احساسی ندارد؛ هنگامی که از دست دادنِ خود برایش اهمیتی ندارد. در آغاز جنگ، انسان هنوز برای حفظ خویشتن می‌جنگد. از جان خود مراقبت می‌کند، نگران آینده است، برای آرزوهایش دلواپسی دارد و از آنچه ممکن است …

❤1

‍ ویدئو با یک قدم آغاز می‌شود؛ قدمی کوچک، طبیعی و کودکانه. کودکی در زمینی راه می‌رود که ظاهراً به زندگی تعلق دارد؛ به خاک، به بازی، به آینده. اما ناگهان زمین زیر پای او منفجر می‌شود. در همان لحظه، ما فقط شاهد آسیب دیدن یک کودک نیستیم؛ شاهد فروپاشی یکی از بنیادی‌ترین قراردادهای تمدن هستیم. انسان از هزاران سال پیش جامعه ساخت تا زمین را از قلمرو خطر به قلمرو امنیت تبدیل کند. اما مین، این منطق را وارونه می‌کند. مین یعنی …

👏3

من از آخرین نسل موجوداتی هستم که نخستین تصویرشان از خانه، دیوار و آجر نبود؛ سقفی بود از تارهای سیاه که با دست‌های زنان ایل بافته شده بود و هر صبح با نخستین وزش باد، پیش از آنکه چشم‌های ما باز شود، بیدار می‌شد. خانه کودکی من سیاه‌چادری بود که شاید برای کسی که آن را از دور می‌دید، چیزی جز چند تکه موی بافته‌شده بر چند تیر چوبی نبود، اما برای من تمام جهان بود؛ جهانی که در آن بوی دود هیزم با بوی نان تازه درهم می‌آمیخت، صد…

❤6

عرضم به حضورتون که چند وقت پیش مهمان یک بنده خدایی بودم. از آن خانه‌هایی که همه چیز در آن مرتب است، آن‌قدر مرتب که آدم احساس می‌کند اگر کمی آسوده روی صندلی بنشیند، نظم کهکشان راه شیری به هم خواهد خورد. طبق معمول وارد پذیرایی شدیم و طبق معمول مبل‌ها زیر روکش بودند. این اتفاق به قدری عادی است که دیگر کسی درباره‌اش سؤال نمی‌کند. همان‌طور که کسی از ماهی‌های قرمز نمی‌پرسد چرا نوروز ظاهر می‌شوند و بعد ناپدید می‌شوند، یا از…

👍5

امروز برق منطقهٔ مسکونی ما دو ساعت قطع شد. دو ساعت عدد کوچکی است. مثلاً اگر به شما بگویند دو ساعت دیگر مهمان می‌آید، تازه می‌روید یک چای می‌ریزید و با آرامش به زندگی نگاه می‌کنید. اما اگر برق برود، همین دو ساعت چنان کش می‌آید که آدم احساس می‌کند بخشی از آن را در دوران قاجار گذرانده است. من شخصاً در این دو ساعت پنج بار سراغ کلید برق رفتم و پنجاه و دو بار به مسئولان دلسوز نظام فحش دادم! و بعد هم مثل همهٔ مردم متمدن رفت…

👍2❤1

هزار سال پیش؛ یعنی روزگاری که اندکی درس سیاست هم خوانده بودم و فکر میکردم می توان مملکت را کن فیکون کرد،مطلبی درباره مشکلات توسعه و ضرورت اصلاح رویه حکمرانی در ایران نوشتم و در روزنامه ای چاپاندم! درباره اینکه از ریشه‌های بدبختی مزمن ما، فقط مسئله کمبود منابع یا نیروی انسانی کاربلد نیست؛ مسئله این است که ما سال‌هاست گردش نخبگان را با چرخش صاحبان قدرت اشتباه گرفته‌ایم. همان تعداد معدود از الیت ها با همان ذهنیت‌های فرس…

👌6

این روزها صبح‌ها پیش از آن‌که پرده را کنار بزنم و ببینم آفتاب بر شهر تابیده یا ابرها دوباره بساط خود را پهن کرده‌اند، ناچارم نگاهی به اخبار بیندازم تا مطمئن شوم جهان هنوز بر همان مدار دیروز می‌گردد. زمانی بود که آدم‌ها روز را با نگرانی قیمت نان و احتمال باران آغاز می‌کردند. حالا باید ابتدا بررسی کنند که شب گذشته کدام سیاستمدار از کدام سوی عالم بیدار شده و چه خوابی برای بقیه بشر دیده است. در این میان، ترامپ الدنگ …

👏2❤1