5 Aug 2026, 17:36 UTC114 views12 reactionsread 7 August 2026 🥀
این هم دلنوشتهای به زبان کهن بلوچی:
ءُ کسہ ءِ آسر، هچ کس
چہ اے دنیا چیزے نہ بارت انت
بید ءِ رم پدے کہ دیگرانی دل ءِ سر ءَ
ایر کنت بلکیں ابدمانی همیش انت
(دلوین بلوچ)
🥀
برگردان پارسی:
و آخر قصه هیچ کس
از این دنیا چیزی نمیبرد
جز ردی که بر دل دیگران گذاشته است
شاید جاودانگی همین است
🥀🌴
#زبانهای_ایرانی #بلوچی #بلوچستان
برگرفته از:
@Mahkanii
🥀🌴🌴🌴
@…
❤9👌2🥰1
Signed Reza
30 Jul 2026, 10:42 UTC≈1,430 views24 reactionsread 7 August 2026 Photo
🥀
«ایران ترک»
جاینام ایران، پیشینهای بس دراز دارد و حدود دو هزار سال، پیوسته، نام سرزمین ما بوده است.
این نام زیبا در نامیدن بانوان ایرانی هم به کار برده میشود. امروز که بهقولی رفته بودیم «سَرِ خاک»، با سنگ گوری روبهرو شدم که بر آن نام «ایران ترک» نقش بسته بود. این شادروان، مادری بود زادهٔ ۱۲۸۸ خورشیدی که در ۱۳۶۶ دنیا را بدرود گفته بود.
همنشینی «ایران» با «تُرک»، یکباره، مرا به درنگ واداشت. نام پدر آن شادر…
❤16💯4👌2🔥2
Signed Reza
24 Jul 2026, 21:15 UTC500 views11 reactionsread 7 August 2026 Video
🥀🌴🎼
درگذشت استاد شیرمحمد اسپندار،
دونلینواز نامدار ایران
🌴
این روزها که شهرهای عزیز جنوب کشور ما، از جمله شماری از شهرهای بلوچنشینمان همچون سیریک، جاسک، کنارک و چابهار گرفتار آتش جنگ است، متأسفانه خبر درگذشت استاد شیرمحمد اسپندار، «دونلینواز» بلندآوازهٔ بلوچ ایرانی نیز به گوشمان رسید.
استاد شیرمحمد اسپندار زادهٔ سال ۱۳۱٠ یا به روایتی ۱۳٠۶، در بمپور بودند. ایشان به خاطر چیرگی ویژهای که در نواختن «دونلی» داشت…
💔11
Signed Reza
22 Jul 2026, 14:24 UTC483 views7 reactionsread 7 August 2026 File
🥀
مقالهٔ
"Endangered Jewish Language Varieties in Hamadan Province: Judeo-Hamadani, Judeo-Nahavandi, Judeo-Tuyserkani, and Judeo-Malayeri"
(«گونههای زبانی درخطر یهودیان استان همدان: گونهٔ زبانی یهودیان همدان، گونهٔ زبانی یهودیان نهاوند، گونهٔ زبانی یهودیان تویسرکان و گونهٔ زبانی یهودیان ملایر»)
نوشتهٔ
رضا امینی
🥀
پراکنش گونههای زبانی ایرانیِ ویژهٔ یهودیان را از آسیای میانه تا قفقاز تا سراسر پُشتهٔ («فلات») ا…
👍3❤2👏1🕊1
Signed Reza
19 Jul 2026, 20:20 UTC389 views8 reactionsread 7 August 2026 Video
🥀
آیین سنتی شستن نوزاد در خارگ قدیم
🥀
«زبان خارگی»/ «هَدی خارگی» از زبانهای درخطر ایران است. در این ویدئو، سرکار خانم ساره انصاری، از گویشوران «هَدی خارگی» (زبان مردم بومی خارگ)، دربارهٔ برخی آیینهای قدیمی مربوط به نوزاد و مادر در خارگ توضیح میدهند.
به گفته ایشان، در قدیم، در پنج روز نخست پس از دنیا آمدن، نوزاد را در درون سبدی به نام «سِپَک»، بر روی تَشتی از شکر و شیرینی قرار میدادند. در روز پنجم، برگ و سرشا…
❤4👍2🥰2
Signed Reza
16 Jul 2026, 15:26 UTC≈2,090 views7 reactionsread 7 August 2026 File
🥀
کتابِ
«فین بندرعباس»
نوشتهٔ
احمد سایبانی
🥀
🌴
تا آنجا که من میدانم جاینام «فین» در ایران، دستکم، دربارهٔ سه جا به کار برده میشود:
- منطقهای در کاشان، که این از «فین»های دیگر شناختهشدهتر است، بهویژه با حمامش که میرزا تقی خان امیرکبیر در آن رَگ زده شده است.
- بخشی در شهرستان بندرعباس و مرکز آن که پیشتر دِهی بزرگتر بوده است با چندین دِه کوچکتر در پیرامون آن؛
- دهی کوچک و خالی از باشنده با تپهای تا…
❤3👍2💯1🥰1
Signed Reza
15 Jul 2026, 19:23 UTC511 views14 reactionsread 7 August 2026 🥀🌴
«دوباره جنوبِ قلبم درد میکنه!»
🥀🌴
این چند روز،
شب و روز،
شنیدهایم که چابهار و کنارک و جاسک و بَمپور و سیریک و بندرعباس و قشم و هنگام و خورموج و جم و بوشهر و ماهشهر و امیدیه و اهواز و این و آن شهر از شهرهای جنوبمان در آتش جنگ گرفتارند.
هِی دلمان لرزیده،
هِی غصه خوردهایم،
بغض کردهایم،
غمین هممیهنان جنوبی بودهایم.
این روزها،
هِی نگران دوستان مهربانم بودهام،
در لارک و هرمز و باسعیدو و خورموج و بوشهر و ما…
❤8🕊2👌1💘1😢1🙏1
Signed Reza
14 Jul 2026, 20:29 UTC≈2,020 views5 reactionsread 7 August 2026 Photo
🥀
کتابِ
«خلیج فارس - ناگفتههای جزیره خارک»
نوشتهٔ
ویلیم فلور و دنیل تی پوتس
ترجمهٔ
الناز بلوریفرد و محسن شریفنژاد
🥀
خواندن این کتاب را به دوستداران مطالعه دربارهٔ خلیج فارس و بهویژه جزیرهٔ خارگ پیشنهاد میکنیم. نویسندهٔ اصلی این کتاب، ویلیم فلور است که پژوهشهای زیادی درباره جامعه و تاریخ ایران و بهویژه منطقهٔ خلیج فارس انجام داده است. در این کتاب، او تاریخ جزیرهٔ خارگ* را از گذشتهٔ چند هزار سال پیش آن …
❤4🕊1
Signed Reza
12 Jul 2026, 16:57 UTC370 views0 reactionsread 7 August 2026 🥀
یادداشت انتقادی جناب محمد مذکوری، پژوهشگر اهل بندر ریگ، بر کتاب «نگرهای بر ریگستان: واکاوی واژگان گویشی بندر ریگ» را بخوانیم. 👇
🥀
🔹 بازخوانی انتقادی در سه روایت
🔶 بررسی فرهنگنامههای واژگان محلی بندرریگ
محمد مذکوری
*در دومین بخش از مجموعهٔ «بازخوانی انتقادی در سه روایت»، کتاب نگرهای بر ریگستان: واکاوی واژگان گویشی بندرریگ اثر حسین جواهری بررسی شده است؛ کتابی که با ادعای واکاوی، ریشهیابی و تحلیل واژگان بند…
Signed Reza
6 Jul 2026, 11:18 UTC997 views6 reactionsread 7 August 2026 Video
🥀
گونهٔ زبانی همدانی
🥀
همدان از شهرهای بسیار کهن ایران است. میتوان گفت که منطقهٔ همدان کانون حکومت مادها بوده است. دربارهٔ پیشینهٔ زبانی این شهر نیز دیدگاههایی وجود دارد که زبان مردم این شهر را با زبان مادها پیوند میدهد.
با این همه، آن گونهٔ زبانی که اکنون بومیان این شهر بدان سخن میگویند، گونهای از زبان فارسی است، با ویژگیها آوایی، ساختواژی و واژگانیِ ویژهٔ خود.
در برخی آبادیهای شهرستان همدان (برای نمونه…
❤3💔2🤩1
Signed Reza
5 Jul 2026, 07:26 UTC≈1,020 views7 reactionsread 7 August 2026 🥀
دشمن به دشمن آن نپسندد که بیخرد
از نفس خود کند به هوای مراد خویش
🥀
در پژوهشها و بررسیهایی که دربارهٔ گونههای زبانی ایرانی انجام میدهم، خیلی جاها بر من هویداست که دانش زبانهای باستانی ایران و آگاهی به روند دگرگونیهای تاریخی زبانهای ایرانی، برای تبیین درست و دقیق وضعیت کنونی آنها نیازی است بنیادین. ... و متأسفانه، در دانشگاههای ما کسانی را که روزی ممکن است کارشان پژوهش زبانها باشد، به گونهای پرورش نمید…
❤3👍3💯1
Signed Reza
4 Jul 2026, 13:06 UTC351 views7 reactionsread 7 August 2026 🥀⛰
برای دماوندِ جان
🥀
من این بخت خوب را داشتهام که چند بار «دماوند» را تا سَر آن، گامبهگام، رفتهام. رفتن به دماوند فقط کوهنوردی نیست. دماوند، اسطوره و تاریخ ما است. نماد ما است، نماید بودنمان، شکیباییمان، ایستادگیمان؛ بغضها و غمهای انباشتهمان؛ نماد پایاییِ دیرپای ایرانمان.
در این چند باری که دماوند بزرگ مرا بر خودش پذیرفته است، همینکه چهرهاش را دیدهام، حِس و حالم دگرگون شده است. در هر مرحله از بَر شد…
❤4🥰2👍1
Signed Reza
Showing the 12 most recent of 16 posts we hold for @zabanhaye_darkhatare_IRAN. View and reaction counts are the latest single reading for each post, not a live figure, and a recent post is still accumulating both. A view count marked ≈ was rounded by Telegram before we ever saw it — t.me prints views in full below 1,000 and to three significant figures above, so ≈1,200,000 means somewhere between 1,150,000 and 1,249,999. Unmarked counts are exact. Text is reproduced from the public post preview and truncated for length.