نکاتی از ادبیات عرب

Photo, posted without a caption

Photo, posted without a caption

✍الله يتَوَفَّي الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها وَ الَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنامِها (زمر/۴۲). ✅فرق فوت و وفات وتبیین ماهیت مرگ درقرآن کریم ： «توفّي» از ماده «وَفَي» است (همان ماده‌‌‌‌‌اي که «وفا» و «استيفا» از آن است) و از ماده «فوت» نيست. ما فارسي‌‌‌‌‌زبان‌‌‌‌‌ها گاهي «فوت» را با «وفات» مرادف خيال مي‌‌‌‌‌کنيم. «فوت» از دست رفتن است؛ اگر تعبير «فوت» مي‌‌‌‌‌کرد، به همان معناي تباهي و تمام شدن و از دست رفتن بود. به اتفاق…

✍تفاوت سه واژه «زال - يزيل» و «زال - یزول» و «زال - یزال»： 1- زَالَ – يَزِيْلُ: فعل «زال» ماضي مي باشد و مضارع آن «يَزِيْلُ» مي باشد و مصدر آن «الزَيْل» و از باب: «ضَرَبَ – يَضْرِبُ - ضَرْبَاً» مي باشد. اين فعل تام و متعدي به يک مفعول مي باشد و بمعناي «مَيَّزَ» مي باشد، لذا وقتي گفته مي شود: «زل ضأنك من معزك» يعني: «ميز بعضها من بعض». 2- زَالَ – يَزُوْلُ: فعل «زال» ماضي مي باشد و مضارع آن «يزول» مي باشد و مصدر آن «…

#بلاغت نکات بلاغی حدیث شریف： 1⃣درعباراتی مثل الایمان شجرة سه احتمال است ： ۱-تشبیه مصطلح باشد که ادات تشبیه ووجه شبه حذف شده یعنی تشبیه بلیغ است. دراین صورت چون حقیقتا ایمان درخت نیست نمی شود درخت را بر ایمان حمل کرد بلکه لازم است کاف تشبیه درتقدیر باشد . ۲-اینکه استعاره مصرَّحه باشد(یعنی مشبه به مجازا دریک معنایی به کار رودومشبه به صراحتا ذکرشود )یعنی شجره در ایمان به کار رفته واین شجره صراحتا ذکرشد ه دراین حمل ش…

#ادبیات تطبیقی #لغت قال امیرالمؤمنین عليه السلام: «الإیمانُ شَجَرَةٌ أصْلُها الیَقِینُ و فَرْعُها التُّقیٰ و نُوْرُها الحَیاءُ و ثَمَرُها السَّخاءُ.»(غرر الحکم،آمِدی، حدیث ۱۴۴۱) ✅بررسی لغوی حدیث شریف ： ایمان：درلغت به معنای مطلق تصدیق است ولی در دین مبین به معنای تصدیق خاص است تصدیق خاص در عقاید خاصه شجرة：شجر بدون تاء اسم جنس است به مطلق درخت ولی با تاء وحدت به معنای یک درخت است . اصل：به معنای اسفل الشیئ پایین…

#بلاغت نکات بلاغی در حدیث مذکور： 1⃣کن فعل امر است ولی معنای حقیقی امر طلب وجوبی را ندارد بلکه به معنای امر ارشادی است چون حدیث درمقام نصیحت وموعظه است . 2⃣کن صیغه مخاطب است وطبق کتب بلاغی مخاطب در اصل باید مشاهد(قابل دیدن)ومعین باشد وگاهی باتوجه به قرائن مخاطب می تواند مشاهد ومعین نباشد ودراینجا هم هرچندصیغه مفرد است ولی مخاطب عام است به نحو عموم بدلی یعنی هرکسی که صلاحیت دارد مخاطب به این خطاب باشد مشمول آن اس…

#نحو #ترکیب ✅اما ترکیب حدیث مذکور： کن：فعل امر_ انت مستتر فاعلش _فی الفتنة：جارومجرور متعلِّق به چیست؟ آیا کن می تواند متعلَّق باشد؟ به عبارتی دیگر آیا افعال ناقصه می توانند متعلَّق باشند❓ ⬅️در این مسئله دو قول است： 1⃣عده ای می گویند افعال ناقصه علاوه بر زمان حدث هم دارند ⬅️اینها می گویند افعال ناقصه می توانند متعلَّق باشند. 2⃣عده ای می گویند افعال ناقصه فقط زمان دارند وحدث ندارند ⬅️پس نمی توانند متعلَّق واقع شو…

✍قال علیٌ علیه السلام ：کُنْ فی الفتنة کاِبن اللبونِ لا ظهرٌ فیرکبَ ولا ضرعٌ فیُحْلَبَ(اولین کلمه از کلمات قصار نهج البلاغه) 1⃣بررسی لغوی ： 🔸الفتنه⬅️ فتنه درلغت عرب به معانی مختلفی آمده： ۱-اختلاف نظر مردم که باعث جنگ ونزاع شودوفتنه در حدیث شریف هم به این معناست. ۲-هرچه آنچه باعث خالص شدن چیزی می شود .(المنجد،العین) 🔸ابن لبون ：بچه شتری نری که وارد سه سالگی شده اگر ماده باشد بنت لبون گویند. لبون：شترماده یا گوسفن…

✍#بلاغت#بديع #سجع ✅بین عبارات طلبنی ووجدنی وعرفنی عشقنی آرایه سجع مرصَّع از آرایه های علم بدیع وجود دارد . 🔑سجع آن است که قافیه(حرف آخر)یاهم قافیه وهم وزن دوکلمه آخر دو قسمت هم شکل از متن یا شعر یکی باشد.مثل طلبنی وجدنی ❗️سجع به اعتبارهم شکلی در قافیه و وزن به سه قسم تقسیم می شود ： 1⃣سجع مُطرَّف :آن است که دو کلمه آخر فقط حرف آخرشان یکی باشد. 2⃣سجع مرصَّع : آن است که دو کلمه آخر هم دروزن و هم در حرف آخر یکی باشد…

🤔قال الله تبارک وتعالی： مَن طَلَبَنی وَجَدَنی، و مَن وَجَدنی عَرَفَنی، و مَن عَرَفَنی احَبّنی و مَن احَبّنی عَشَقَنی‏، و مَن عَشَقَنی‏ عَشَقْتُهُ، و مَن عَشَقْتُهُ قَتَلْتُهُ، و من قَتَلْتُهُ فَعَلَیَّ دِیتُهُ، و مَن علیَّ دیتُه فانا دِیتُه‏. ♻️آن کس که مرا طلب کند مرامی یابد، آن کس که مرا یافت مرا می شناسد، آن کس مرا شناخت مرا دوست میدارد،وهرکس مرا دوست داشت عاشقم می شود ، هرکس که عاشقم شدمن نیز عاشق او می شوم ، آ…

#اعراب دو صیغه ی تعجب ما افعله و افعل به ： 🔸صیغه تعجبیه "أفعِل به"： در ترکیب این صیغه با توجه به نوع فعل تعجب دو ترکیب بیان شده ： مثال «أجمِل بالوردةِ الناضره» 1⃣ فعل تعجب (أجمِل)، فعل ماضی است که به شکل ظاهری فعل امر آمده بدون اینکه معنای حقیقی آن را داشته باشد که در این صورت حرف جر "باء" زائده بوده و مجرور آن (الوردة) فاعل فعل تعجب (أجمِل) است که لفظا مجرور بوده و محلا مرفوع است. 2⃣فعل تعجب، فعل امر حقیقی …