روانکاوانه

Photo, posted without a caption

باید از کارل پوپر شروع می‌کردم، کارل پوپر می‌گفت زندگی سراسر حل مسئله است. اتاق درمان هم همین را دنبال می‌کند، بدون حل مسئله درمان دیگر موضوعیت ندارد. بیمار بیمار است چون نمی‌تواند اگر خواسته باشم زمان فعل را درست‌تر صرف کنم بهتر است بگویم نتوانسته است مسائل زندگی خود را تا حدی به اندازه کافی حل کند. مهم‌ترین مسئله بیمار چه بوده است که حالا او را به اتاق درمان کشانده؟! او اینجاست نه به این خاطر که خودش را بشناسد. او …

تجربه زیسته همه آن چیزی است که بیمار آن را از دست داده است یا بهتر بگوییم هرگز آن را نداشته است. بیمار بیمار است برای اینکه هیچ‌وقت زندگی را نزیسته است. خود بودن، بودن چیزی که می‌توان بود، تجربه رابطه اصیل چه با خود چه با دیگری، توان دوست داشتن و دوست داشته شدن، حس زنده بودن و یکی بودن با طبیعت این همه آن چیزی است که می‌توان به اصطلاح اوتو رنکی در پایان درمان آن را تولد دوباره نامید. و این تجربه زیسته با فروید خوان…

Video, posted without a caption

بهار نزدیک است و همچنان روزها به سنگینی سپری می‌شوند. و من دوباره برایت می‌خوانم: «بهار در من اثر خود را می‌کرد. من با حرص و ولع مترصد دیدار دنیای خارج از ماورای شکاف‌های پرچین بودم. آنجا می‌ایستادم، سر خود را به یکی از دستک‌های پرچین تکیه می‌دادم، و با لجاجتی پایان‌ناپذیر علف‌هایی را که گودال خندق اطراف قلعه را سبزرنگ کرده بود و آسمان دوردستی را که هر لحظه بیش از پیش آبی‌رنگ می‌شد می‌نگریستم. در کرانه رودخانه ایرتیش…

در میان همه این داستان‌ها شیفته چند کتاب شده بودم، یکی از آنها برای داستایفسکی بود. بارها نام کتابش را برایت بازگو کرده بودم. دوباره از کتابش می‌خوانم. «تمام این بیچارگان چقدر دلشان می‌خواست که خوشحال باشند و این عید را به شادی بگذارند؛ اما خداوندا، این عید چه سنگینی خرد‌کننده‌ای برای همه آنان داشت! هر کس می‌خواست که در این روز بزرگ خود را با امیدی گول بزند؛ اما این امید به وجود نیامد.»

چرا ادبیات می‌خوانیم؟ اگر می‌خواستم جوابی کوتاه برای این پرسش بدهم باید می‌گفتم که روانکاوی و ادبیات دو روی یک سکه هستند. هر دو به جهانی ناخودآگاه تعلق دارند، جایی که به صدای ناگفته‌ها و آنچه در سکوت پنهان مانده گوش فرا داده می‌شود، و زبانی را شکل می‌دهند که پیش‌تر بی‌شکل یا ممنوع بوده است. می‌دانستم که خود فروید شیفته گوته است. نقل‌قول‌های گوته در نوشته‌هایش بسیارند. و اگر باری دیگر فروید فرصتی را می‌یافت که روانکاو…

شاید که فردایی دیگر خورشید طلوع کرده باشد 💔

چقدر به‌جا بود که یادآور می‌شدم درمان با رسیدن بیمار به آزادی انتخاب هم پایان می‌یافت، و این اشتیاق همیشه باقی می‌ماند که بیمار بتواند این آزادی خود را به تجربه زیسته بدل کند. مطمئنا این دوتایی که همواره درهمسایگی هم به پیش می‌رفتند.

آری آن‌چنان‌که گوته در فاوست می‌نویسد: من مصرانه بر این فکر پایبندم و خود نیز موید آن می‌باشد که و تنها کسانی آزادی خود را به دست می‌آورند که هر روز فاتح آن باشند.

کمی کتاب‌ به‌مانند قهوه داغ در سوز زمستان همیشه جواب می‌دهد. آدام فیلیپس در کتاب حسرت خود می‌نویسد، واقعیت وجو‌د داشتن سرخوردگی قطعا نشان از آن دارد که رضایتمندی هم وجود دارد، حال چه واقعی باشد و چه ساختگی. می‌توان گفت حقیقت سرخوردگی در خودش چیزی دارد که موجب دلگرمی است: نوید به آینده‌ای خوش.

درمان زمانی به پایان می‌رسد که بیمار دیگر نیازی به درمان نداشته باشد، نه چون همه‌چیز را فهمیده، بلکه چون بالاخره زندگی کردن را تجربه کرده است. برای همین است که مسئله درمان دانستن نیست، بلکه توان زیستن است.