در راه مدرسه

وقتی برگه‌ها فریاد می‌زنند. ♦️پنجشنبه، شروع خوب و پایان تلخی داشت. شروع آن با پژوهش بود و از ظهر به بعد، درگیر تصحیح برگه‌های امتحان نهایی بودم. سال قبل هم تصحیح کرده بودم، اما حالم بد نشده بود. اما امسال مثل چند سال قبل بود که به صورت حضوری برای تصحیح برگه‌ها، به یکی از حوزه‌ها رفته بودم. پنجشنبه، باید 22 برگه را صحیح می‌کردم. اولین برگه، نمره‌ی 3 و خرده‌ای گرفت. دومی هم همین حدود بود؛ اما سومی، 20 شد. ولی دیگر نم…

مدرسه، آینه‌ی جامعه ♦️پنجشنبه دو هفته قبل قراری را تنظیم کردیم و با چند نفر از مدیران و پژوهشگران مدرسه‌ای ملاقاتی داشتیم با مدیر یکی از مدارس اسلامی در کشور آمریکا. به بهانه‌ی مدرسه و با هدفی که برای خودمان معلوم نبود. همه نگاه‌شان به بنده بود که چرا این جلسه را پیشنهاد داده‌ام. تعریف کردم که یک بار دختر مرحوم باغچه‌بان، به دانشکده آمده بودند و داشتند درباره‌ی موضوعی صحبت می‌کردند. یادم نیست موضوع چه بود. داشتند…

پس از پایان جذابیت، چه می‌ماند؟ ♦️چند روز قبل، در جلسه‌ای حضور داشتم که درباره‌ی تعدادی طرح‌درس‌ گفتگو می‌کردیم. صحبت بر سر این بود که با اتخاذ رویکرد آموزشی جدید، چطور از طرح‌درس‌های قبلی استفاده کنیم. به مرور که بحث جلو می‌رفت این مسأله پر رنگ شد که اصلاً چه اصراری هست که از طرح‌درس‌های قبلی استفاده کنیم! یکی از دفاع‌ها این بود که طرح‌درس‌های قبلی، به جهت جذابیتی که داشته مورد استقبال متربیان بوده است و خوب است ه…

پیشنهاد خوب، محصول مطالعه نیست؛ محصول پژوهش است. ♦️دیروز در جلسه‌ی دوم یک شورای «تقریباً» علمی جدید شرکت کردم. می‌خواستم ماجرای این «تقریباً» را هفته‌ی قبل بنویسم که نشد. در این جلسه‌ی دوم هم اتفاقی افتاد که تعریف آن برایم قدری سخت است. (متن را بدون توجه به اینکه برای بنده رخ داده، بخوانید و کسی را در تجربه‌های خودتان تصور کنید که این توانایی را از او دیده‌اید.🤭) داشتیم درباره‌ی یک تحول آموزشی صحبت می‌کردیم و بحث ر…

از تصمیم‌های موردی تا ساختارهای پایدار ♦️این هفته در شورای مدرسه‌ای، یکی از معلمان‌راهنما درخواستی داشت. مطابق اصلِ کلیِ «جدا کردن مسأله از راه‌حل»، کنکاش کردیم که به خاطر رفع چه نیازی، این درخواست را دارد و پیشنهادش را مطرح کرده است. وقتی دغدغه‌ی او، به تعبیر دکتر فاضلی، «صورت‌بندی» شد، نفرات دیگر شورا نیز همراه شدند و مثال‌های دیگری از ضرورت رسیدگی به آن مسأله، طرح کردند. اینجا بود که دوباره به بحث ورود کردم و تص…

یک کلیدواژه، یک جهان تازه ♦️چند ماه، بحران داشتیم. در مدرسه حضور نداشتیم، اما با تمام وجود در مدرسه بودیم. الان هم، هنوز معلوم نیست چه می‌شود. تنها اتفاقی که افتاده این است که برخی مقاطع تحصیلی کار خود را تمام کردند و امیدوارم که بروند و قدری نفس بکشند. اصلاً هم با خودشان این فکر را نکنند که «بچه‌ها خوردن و خوابیدن، حالا بیاریمشون تابستون مدرسه». باور کنید، همه، از دانش‌آموز و معلم گرفته تا به‌خصوص والدین، خیلی خسته…

وقتی مسئله، مهم‌تر از «من» است؛ تمرین خرد جمعی در مدرسه ♦️امروز با جمعی از معلمان و مدیران مدارس گفتگویی داشتیم. بحث بر سر این بود که آیا مدرسه برای برنامه‌های خاصی که برگزار می‌کند، از والدین هزینه‌ی جدا دریافت کند یا همه‌ی این هزینه‌ها را ابتدای سال بگیرد. مشخص است که این موضوع نیز همانند بیشتر موضوعات مدرسه، و زندگی، ابعاد مختلفی دارد. صحبت‌های جمعی توسط برخی دوستان که تجربه‌ی مدیریت مدرسه داشتند، به خوبی جلو رف…

اصلاحی کوچک و تغییری بزرگ؛ استعداد، حاصل جهت‌دهی است، نه فقط توانایی ♦️دیروز جلسه‌ی بسیار ارزشمندی درباره‌ی ارتقاء کیفیت آموزش علوم انسانی در مدرسه‌ی خودمان داشتیم. قرار بود یک نکته را برای دوستان ارائه کنم. وارد جلسه که شدم دیدم دو تا سه برابر چیزی که فکر می‌کردم، تشریف آورده‌اند و ای‌کاش پاورپوینت تفصیلی‌تر و تصویری‌تری آماده می‌کردم؛ تا تمرکز دوستان روی مطلب، بهتر تأمین می‌شد. اولین باری که این نکته را شنیدم، مر…

از آموزش قرآن تا مواجهه با قرآن ♦️حدود دو سه ماه قبل با یکی از معلمان قرآن مشغول گفتگو بودیم. سابقه‌ی طولانی در آموزش داشت و مسلط بر مباحث روانشناسی دو سه دهه‌ی اخیر. یک‌جایی از بحث نظرم را درباره‌ی یک برنامه‌ی مسابقه‌ای و تشویقی در آموزش قرآن پرسید. گفتم: نظر جزئی بدهم یا گفتگوی مبنایی کنیم؟» گفت: «چطور؟» گفتم: «با شناختی که از تو دارم، می‌دانم که از لحاظ نکات علم روز، با این طرح موافق نیستی؛ اما انگار می‌خواهی با …

وقتی آمار، ایده‌ها و تجربه‌ها را اصلاح می‌کند؛ گذار از رویکرد تفاوت‌های فردی به رویکرد خوشه‌بندی ♦️هفته‌ی گذشته، به همراه کادر فرهنگی یک مدرسه، در حال ارزیابی اردوی مشهد بودیم. دوستان زحمت فراوان کشیده بودند و بچه‌ها را در یک اردوی سه چهار روزه به مشهد مقدس برده بودند. در انتهای سفر نیز نظرسنجی کرده بودند تا میزان رضایت بچه‌ها از بخش‌های مختلف سفر را ارزیابی کنند. ارزیابی، شامل چند آیتم مشخص و یک کادر برای اظهارنظر…

در روزهای سخت، قدر لحظات را بدانیم. ♦️دیروز جلسه‌ی بسیار خوبی داشتیم. یک کار گروهی چند ماهه، بر اساس تجارب چندین ساله‌ی خودمان و فعالان حوزه‌ی مدارس به یک برنامه‌ی عملیاتی چند ساله تبدیل شد و مورد وفاق خودمان و حامی محترم قرار گرفت. در این روزها که موج‌های نگرانی و ناامیدی و هراس، از هر سو به سمت‌مان می‌آیند، این اتفاق انرژی‌بخش بود. (یک بار دیگر هم در بنیاد ملی نخبگان با تولید سیاست‌های اجرایی طرح شهاب» چنین دستاور…

نقاد بودن را چگونه می‌توان زیست؟ ♦️در جمع معلمان مدرسه‌ای بحث بر سر این بود که چطور روحیۀ نقادی را در دانش‌آموزان پرورش دهیم. روحیۀ نقادی، مساوی «تفکر نقاد» نیست. اگر تفکر نقاد، نوعی «مهارت» است، ما اینجا به دنبال یک «منش» هستیم. یعنی فرد با رعایت جمیع جهات شناختی، عاطفی، رفتاری و ارزشی، در موقعیت‌های مختلف بتواند شرایط را نقد کند، درست را تشخیص بدهد و روی انجام عمل صحیح، استوار باشد؛ به‌خصوص اگر شامل اصلاح خودش باش…