አለቃ ገብረሐና | 📖😆

አባ ወዳገራቸው መመለስ እንዳሰቡ ልብስ እንዲሩላቸው ከሸማኔዎች ጋር ይዋዋላሉ፡፡ ከጥቂት ቀናት በኋላም በበቅሎ ታጅበው ወደቤተመንግስት ሲወርዱ ሸማኔዎ እንዳዩዋቸው ‹‹ጃንሆይ የሚያከብሯቸው ቄስ መጡ›› ብለው ፈጥነው ሲነሱ አንዱ አመለጠው፡፡ ይኽኔ አባ ሆዬ ‹‹ልብሴን እስካሁን ሳትሰሩልኝ መቆየታችሁ ሲገርመኝ አሁንማ እስከመቋጠሩም ተዋችሁታ!›› አሏቸው፡፡

የረሃቡ ዘመን እንደተገባደደ አንዲት የጎጃም ሴት የቃና ዘገሊላን በዓል ምክንያት በማድረግ ጠበል ጠዲቅ እንዲቀምሱ ትጠራቸዋለች፡፡ አባ ገብረሐናም ጥሪውን አክብረው እንደደረሱ ሴትዬይቱ ጠላውን እየቀዳችላቸው፣ ‹‹አባቴ የችኮላ ስራ ሆኖ ጠላው ትንሽ ቀጠን ብሏል፡፡›› ብትላቸው፣ ‹‹አይ አካላቴ የምናከብረውስ የውሃ በዓል አይደል?›› አሏት ይባላል፡፡

አለቃን አንዲት ጉብል ነች አሉ ያሸነፈቻቸው።ዝናዋን ይሰሙና ልጅቱዋ ቤት ሄድው አሳድሩኝ ይላሉ። ቤት ለእንግዳ ይባሉና እራትም በልተው የሚተኙበትን መደብ ጉብሊቱዋ ታሳያቸውና ትንሽ አጎዛ (የበግ /የፍየል ቆዳ) አምጥታ ትሰጣቸዋለች። አለቃም ይቺማ ታንሰኛለች ሌላ ጨምሪልኝ ይላሉ። ጉብሉዋም እሱን ይጨርሱና አክልሎታለሁ አለቻቸው አሉ።

አንደዜ ደግሞ እዚያው ጎጃም እንዳሉ የንጉሥ ተክለሃይማኖት ወዳጅ ይሞታሉ፡፡ ከቅዳሴ ውጭ ዜማውና ለቅሶው ቀልጦ ሳለ አንዱ ያገሬው ተወላጅ አባን «ዜማው እንዴት ነው?» ብሎ ቢጠይቃቸው ፣ «ካገራችሁ ደብተራስ ያገራችሁ አልቃሽ ትሻላለች!» ብለው መለሱለት፡፡

አጤ ቴዎድሮስ ከስልጣን እንዲገለበጡ ካሴሩት ቀንደኛ ካህናት ኣንዱ አባ ገብረሐና መሆናቸው እንደተደረሰበትም አባ ገብረሐና እንዲታሰሩ አዘዙ፡፡ ይህን የሰሙት ገብረሐናም ሸሽተው ዘጌ ገጻም ተደበቁ፡፡ አባ ገብረሐና እዚያው ሁለት አመታት በስደት እንደተቀመጡ ይወሳል፡፡ በዚህ ህይወታቸው ወቅት ረሃብ ይገባና ይቸገራሉ፡፡ አንድ ቀን ለወስፋት ማስታገሻ የምትሆን ቁራሽ ዳቦ ከአገልጋያቸው ጋራ ተካፍለው ከበሉ በኋላም ዲያቆኑ ተነስቶ «ጌታዬ ስብሃት ልበል? (ምስጋና ላቅርብ)» ቢላቸው ፣ «ተው ልጄ ቀለዳችሁብኝ ብሎ ይቆጣል፡፡» አሉት ይባላል፡፡

የአለቃ ገብረሐና ጥርስ አያስከድኔ ጨዋታ ያነሆለላቸው አንዱ ደጃዝማች አባን ወዳጅ ያደርጓቸዋል፡፡ በየጊዜው ቤታቸው እየወሰዱም ያበሏቸው ፤ ያጫውቷቸውም ነበር፡፡ እንደተለመደው አንድ ቀን እራት ጋብዘዋቸው ጮማ እየቆረጡ ሲያወጉ ደጃዝማች ግብዣውን ያሳመሩ መስሏቸው ‹‹ይብሉ እንጂ ፤ ሰው እኮ ደስ የሚለው የደገሰውን ሲበሉለት ፡ የወለደው ሲስሙለት ነው›› ቢሏቸው ፤ አባ ብድግ ብለው የደጃዝማቹን ቆንጅዬ ልጅ ሳም ፤ ሳም ፤ ደጋመው ሳም አደረጓት፡፤ ‹‹መነው አባ?›› ብለው ቢጠይቋቸው፤ ‹‹ጌታዬ ምግቡን እስኪበቃኝ ተመገብሁ፡፡ የወለደውን ሲስሙለት ደስ ይለዋል ስላሉኝ ደግሞ ለርስዎ ስል የሚወዱዋትን ልጅዎን ሳምኩልዎ እንጂ ምን አጠፋሁ?›› በማለት መለሱላቸው፡፡

ሰንበት ብላ ደግሞ ድንቡሼዋ ጎረቤታቸው አዲስ ልብሷን ልታስመርቅ እየሮጠች ወደ ቤታቸው ስትመጣ አመለጣትና መአዛው ቤቱን አወደው፡፡ አባ ገብረሐና ግን እንዳላወቀ ሰው ‹‹በውሃ ይለቅልሽ ፤ ጥሎሽ ይሂድ›› ብለው ከመረቋት በኋላ ‹‹እንግዲህ ይህችን ከሰው ዘንድ ስትደርሽ ብን እያደረግሽ ኩሪ›› ብለው አሰናበቷት፡፡

ከጥቂት ቀናት በኋላም ያቺው ገልቱ ሴት ምሣ ትጋብዛቸዋለች፡፡ ሊቀ ካህናት እግራቸውን አንፈራጠው ዶሮአቸውን ሲኮሞኩሙ ነበር የደረሱት፡፡ አለቃ የዶሮውን ጭንቅላት ድስቱ ውስጥ እንዳለ አይኑ ፈጦ ታያቸው፡፡ ይኸኔ አጅሬ ሳቅ ብለው ፤ ‹‹ዶሮ ምን እኔ ላይ ታፈጥብኛለህ? እኔ አላረድኩህ!›› አሉት፡፡ ገበታው ከፍ እንዳለም ጠላ ቀርቦላቸው ሲጠጡ ቢያጣጥሙት ቀጭን ሆነባቸው፡፡ ታዲያ ይህንኑ እያቅማሙ ሳሉ ሴትዩዋ መጥታ ‹‹ኸረ ይጠጡ ፤ አንድ ተይዞ ቁጭ አይባልም›› እያለች ብታጣድፋቸው ፤ ‹‹እሺ እጠጣለሁ ፤ ለመሆኑ ይህን እህል-ውሃ ያደረግሽው አንቺ ነሽ?›› አሏት! [እህል ውሃ ያረግሽው - ዶሮ እና ጠላውን የሰራሽው / ወጡንም ጠላውንም ቀጭን ያደረግሽው]

አለቃ ገብረሐና በሃያ ስድስት አመታቸው ጎንደር ውስጥ ሊቀ ካህናት ሆነው ተሾሙ፡፡ በዚህ ጊዜ አንዲት ጎንደሬ ዘንድ ጠበል ተጠርተው ቢሄዱ የሚወጡት ሰዎች ሁሉ ‹‹ጠላው ጥሩ አይደለም›› ሲሉ ይሰሙና ተመልሰው ወደ ቤታቸው ይሄዳሉ፡፡ ሴትዩዋም በመቅረታቸው አዝና ቤታቸው ሄዳ ‹‹ምነው አለቃ ጠበል ጠርቼዎት ሳይመጡ ቀሩ?›› ብላ ብትጠይቃቸው ፡ ‹‹ኸረ መጥቼ ሰው ግም ፤ ግም ሲል ጊዜ ነው የተመለስኩት›› አሉዋት ይባላል፡፡ [ግም ፤ ግም - መርመስመስ / መጥፎ ሽታ]

በተከታይ ቀን አለቃ ምሳዬን ልካስ ብለው ቢሄዱም ወጡም ጠላውም ቀጠንጠን ያለ ሆነባቸው፡፡ አለቃ የሆዳቸውን ነገር እያቅማሙና የወትሮ ጫወታቸውን ቸለለል ቢሉ ምኒልክ ‹‹ምን ነካዎ ደግሞ?›› በለው ሰረቅ አድርገው ቢያዩአቸው አለቃ የተክዛሉ፡፡ ‹‹አለቃ ፣ ብላንጂ!›› ቢሏቸው ፤ ‹‹ምን ጠፍቶ ጃንሆይ ቢሻን እንበላለን ፣ ቢሻን እንጠጣለን ›› አሏቸው፡፡ [በኦሮምኛ ቢሻን ፤ ውሃ ማለት ነው]

አለቃ ግብር ላይ ቀርበው ሲበሉ ወጡ ላይ ትል ስላገኙ ተዉት፡፡ አፄ ምኒልክ ‹‹ምነው አለቃ አትበላም እንዴ?›› ብለው ቢሏቸው፣ ‹‹እበላለሁ ጃንሆይ፡፡ ምን ጎድሎ! ሁሉ ሞልቷል ዝግንትሉም ወጥቷል›› አሏቸው፡፡

አባ ገብረሐና ግብር ቀርበው ተቀምጠው ሳለ እንደልባቸው መብላት መጠጣት እንደሚችሉ ፣ ሆኖም ወደ ውጭ መውጣት እንደማይፈቀድላቸው የነግሯቸዋል፡፡ ግና የቀረበላቸው ምግብ ጨውና ቅመም የበዛበት ኖሮ በላይ በላዩ ቢጠጡ ሽንታቸው መጣ፡፡ ጨነቃቸው፤ጠበባቸው፡፡ ዳሩ ግን ጥቂት ካሰቡ በኋላ እቴጌ ጣይቱን ጠርተው፤ ‹‹እባክዎን በቁጥር ተጣልተናልና ይዳኙን፤አምስት መቶ እና አምስት መቶ ስንት ነው?›› በማለት ቢጠይቋቸው ‹‹ሺናዋ!›› በማለት መለሱላቸው፡፡ ይሄኔ አለቃ ‹‹እግዜር ይስጥልኝ እርስዎ ካዘዙኝማ መለፊያ ነው›› ብለው ወደ መፀዳጃ ቤት ሄዱ፡፡