دیـرزی

‍ «وقتی زور، از گهواره تا گور با ما می‌آید» گاهی شعر، برای زیبا بودن به‌دنیا نمی‌آید؛ می‌آید تا چیزی را که سال‌ها در گلوی آدمی مانده، به زبان بیاورد. #بهرام_بیضایی از همان‌جا آغاز می‌کند که زندگی آغاز می‌شود؛ از گهواره. اما چه تلخ است وقتی نخستین آواز جهان، لالایی نباشد؛ و نخستین چیزی که کودک از این جهان می‌آموزد، زور باشد. «ز گهواره تا گور زور است و زور...» این دیگر تنها یک مصراع نیست؛ انگار شناسنامه‌ی قرن‌هایی‌ست …

❤5🔥1

«ما دوباره سبز می‌شویم!» من به چشم‌های بی‌قرارِ تو قول می‌دهم: ریشه‌های ما به آب شاخه‌های ما به آفتاب می‌رسد، ما دوباره سبز می‌شویم! — قیصر امین‌پور این چند سطر قیصر، از جنسِ زندگی است؛ حرفی که در نخستین نگاه، ساده به نظر می‌رسد، اما هرچه بیشتر در آن مکث کنی، می‌بینی پشت کلمه‌ی «سبز» تمام زمستان‌های جهان ایستاده‌اند. قیصر نگفته است همه‌چیز خوب خواهد شد. نگفته است زخمی نخواهیم داشت، شب نخواهد آمد، باد نخواهد وزید یا…

❤6🔥1

«صبح، نوبتِ ناگفته‌هاست!» هر چه می‌خواهی بدی کن، وقت ما هم می‌رسد گر بدی خوب است آری بر شما هم می‌رسد با سیاهی‌های شب همدست شو، اما بدان دست شب رو می‌شود روز جزا هم می‌رسد از همان دستی که دادی بی‌گمان خواهی گرفت ترکه‌هایت را بزن چوب خدا هم می‌رسد ما که دریا دیده‌ایم ای نابلد، ما را چه باک زخم بر کشتی بزن وقت شنا هم می‌رسد هرگز از دریا نترسان قوم‌ دریا دیده را بر ید بیضایی موسا عصا هم می‌رسد دستِ ترس‌ات را بگیر آری ده…

❤7

چه کسی می‌داند دردِ غنچه را به هنگام شکفتن؟ | عباس کیارستمی | غنچه، پیش از آن‌که گل باشد، راز است. چیزی بسته در خودش؛ دهانی که هنوز سخنی نگفته و جهانی که هنوز اجازه نداده است آن‌چه را در خویش دارد، آشکار کند. از بیرون، همه‌چیز آرام است. نه فریادی، نه زخمِ آشکاری، نه نشانی از آن‌همه فشاری که در تاریکیِ کوچکِ یک غنچه میانِ ماندن و شدن درگیر است. اما شکفتن، آسان‌ترین نامِ یک درد است. لحظه‌ای می‌رسد که غنچه دیگر ن…

❤7🔥1

«اندوه تمام نمی‌شود؛ تو آن‌قدر وسیع می‌شوی که اندوه در تو گم می‌شود...» ـ منسوب به شمس تبریزی در این سه سطر، حقیقتی هست که با منطقِ معمولِ آرامش‌بخشی کنار نمی‌آید. نمی‌گوید زمان همه‌چیز را درمان می‌کند؛ نمی‌گوید زخم‌ها سرانجام بسته می‌شوند و اندوه روزی از یاد می‌رود. می‌گوید انسان دگرگون می‌شود. مساله، دیگر پایان یافتنِ اندوه نیست؛ نسبتِ ما با آن است. رنج همان رنج است، اما انسانی که آن را حمل می‌کند، دیگر همان انسان…

❤12👍5🔥1

«گاهی که مرگ خسته باشد بر شاخه‌ی جوان می‌نشیند.» شاید مرگ هم، بعد از این همه سال، از رفتن خسته شده باشد. از درهای نیمه‌باز، از چراغ‌هایی که یکی‌یکی خاموش می‌شوند، از نام‌هایی که بر سنگ می‌مانند و آدم‌هایی که دیگر صدایشان نیست. شاید یک روز دیگر دلش نخواهد کسی را با خود ببرد. فقط بنشیند. آرام، مثل مسافری که راه را گم کرده است، بر شاخه‌ای جوان و برای نخستین‌بار تماشای جهان را به‌جای پایان‌دادنش انتخاب کند. آن‌وقت شا…

❤9👍2🔥1

«هنرمند، وقتی آینه را می‌فروشد» هنرمند، پیش از آن‌که صاحبِ صحنه باشد، صاحبِ وجدان است. آواز اگر از رنجِ انسان نگذشته باشد، فقط صداست؛ بازی اگر در برابر حقیقت نایستد، فقط نمایش است؛ و شهرت، اگر به بهای خاموشیِ وجدان به‌دست آمده باشد، چیزی نیست جز چراغی که از روغنِ تاریکی روشن شده است. چه روزگار غریبی‌ست نازنین... آدم‌هایی را می‌بینی که سال‌ها از عشق خواندند، از آزادی گفتند، از انسان نوشتند، از زخم‌های این سرزمین نان خ…

❤10🔥3👍1

«نقاب؛ آن‌سوی چهره» نقاب را ساخته‌اند برای پنهان کردن چهره؛ اما شاید این، نخستین دروغی باشد که درباره‌ی نقاب گفته‌ایم. نقاب همیشه برای آن نیست که نگذاری دیگران تو را ببینند؛ گاهی برای آن است که چیزی را که سال‌ها در خود پنهان کرده‌ای، سرانجام بتوانی آشکار کنی. انسان، پیش از آن‌که چهره‌ای داشته باشد، هزار چهره در خویش دارد؛ چهره‌ی کودک، چهره‌ی عاشق، چهره‌ی خشمگین، چهره‌ی ترسیده، چهره‌ی حیوان، چهره‌ی خدا و گاه چهره‌ی مو…

❤7👍3🔥1

«عشق، پیش از حرفه!» اورسون ولز (هنرپیشه و کارگردان آمریکایی) از واژه‌ی «حرفه‌ای» بیزار بود. البته نه از مهارت بیزار بود، نه از تجربه و نه از شناختِ فن؛ شاید از آن بخشِ پنهانِ واژه می‌ترسید؛ از جایی‌که «حرفه» می‌تواند کاری را که روزی از سرِ عشق آغاز شده، به کاری برای امرار معاش بدل کند. اصلا «بازیگر حرفه‌ای» یعنی چه؟ کسی که خوب بازی می‌کند؟ کسی که سال‌ها روی صحنه بوده؟ کسی که قواعد را می‌شناسد و دستمزد می‌گیرد؟ شاید..…

❤4👍3🔥1

«کافر نکند آن‌چه تو کردی؛ حذر از تو...» #وحشی_بافقی این مصراع را قرن‌ها پیش در گوشه‌ای از غزلی رها کرد و رفت؛ بی‌آن‌که بداند روزگاری خواهد رسید که هنوز خواننده‌ای در برابر آن مکث کند و از خود بپرسد: مگر انسان تا کجا می‌تواند از مرزهای انسانیت دور شود؟ جسارت این بیت در همان اغراق ظاهری‌اش پنهان است. شاعر برای وصف خیانت، به دورترین نقطه‌ای می‌رود که ذهن از «دیگری» ساخته است؛ اما همان‌جا هم می‌ایستد و می‌گوید: نه، حتی آ…

❤5🔥3👍1

«در اوج باید مُرد» [ گر در اوج فلکم باید مرد عمر در گند به سر نتوان برد! ] بعضی شعرها را نمی‌خوانی؛ آن‌ها تو را می‌خوانند. این دو مصرع، برای من چنین‌اند؛ بانگِ نی‌ای شکسته در نیمه‌شب، که آدمی را از خوابِ سالیان بیرون می‌کشد و به یادش می‌آورد که زنده بودن، همیشه به معنای زندگی کردن نیست. چه بسیار آدم‌هایی که سال‌ها نفس کشیدند، راه رفتند، خندیدند و روزها را شمردند؛ اما یک‌بار هم زندگی را از ارتفاعِ شایسته‌ی آن نزیستند.…

❤9👍1🔥1

«بیست‌وهشت سال با کلمه» بیست‌وهشت سال است که صبح‌ها، پیش از آن‌که شهر کاملا بیدار شود، با یک پرسش از خواب بیدار می‌شوم: امروز چه‌چیزی قرار است از قلم بیافتد؟ خبرنگاری از همین‌جا آغاز می‌شود؛ از چیزهایی که گفته می‌شوند و چیزهایی که نمی‌گویند. از تلفنی که نیمه‌شب زنگ می‌خورد؛ از صدایی که پشت خط مکث می‌کند و پیش از گفتنِ یک جمله، خوب اطرافش را نگاه می‌کند؛ از برگه‌ای که چند بار خوانده می‌شود، چند بار خط می‌خورد و سرانجا…

❤9🔥1